Tôi Nguyễn Thanh Hương, là Bác sĩ đã 46 năm, Tiến sĩ đã 24 năm tại Đại học y Hà Nội. Chuyên ngành Bệnh học Nội khoa. Công tác tại Bệnh viện Thanh Nhàn.

Tôi có 10 năm đầu là Bác sĩ. Bác sĩ Chuyên khoa I Hồi sức cấp cứu (Hồi sức Tim mạch). Hơn 20 năm tiếp theo là Bác sĩ Chuyên khoa I, Bác sĩ Chính, Tiến sĩ, Chuyên ngành sâu: Thận tiết niệu, Siêu âm, Thận nhân tạo.

Năm 1994 tôi đã thi đỗ nghiên cứu sinh. Năm 1995 –> 2001 (6 năm) tôi học nghiên cứu sinh hệ tập trung tại Đại học y Hà Nội.

Đề tài Luận án Tiến sĩ: “Nghiên cứu ứng dụng Siêu âm trong chẩn đoán Sỏi Tiết niệu có phẫu thuật”. Đề tài sau đó đã được tách ra thành 11 bài nghiên cứu và đã được báo cáo tại các Hội nghị các cấp.

Cuối năm 1998, khi tôi đã xong số liệu luận án tiến sĩ do Giáo sư. Tiến sĩ Nguyễn Văn Xang (là hướng dẫn 1 tôi làm luận án tiến sĩ – nguyên Đầu chuyên ngành Thận Tiết niệu Việt Nam, Giám đốc Bệnh viện Thanh Nhàn)

và Giáo sư Hoàng Kỷ (là hướng dẫn 2 tôi làm luận án tiến sĩ, nguyên Chủ tịch Hội Chẩn đoán hình ảnh Việt Nam kiêm Chủ nhiệm khoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Bạch Mai).

Đầu năm  1999, tại khoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Bạch Mai, Giáo sư Nguyễn Văn Xang sau khi vừa được Bác sĩ Phạm Minh Thông (hồi đó chưa là Phó giáo sư. Tiến sĩ Phạm Minh Thông) siêu âm doppler cho Giáo sư Xang,

 Bác sĩ Phạm Minh Thông đã chẩn đoán Giáo sư Xang có hẹp động mạch ở tất cả các động mạch trong cơ thể mà siêu âm được từ 30 – 70%, có những nơi hẹp tới 60% – 70% tại các vị trí khác nhau như: động mạch sống  nền 2 bên, động mạch cảnh 2 bên, động mạch thận 2 bên….

 Khi vừa siêu âm xong, Giáo sư Xang đã nói với tôi: “Bây giờ em đã xong số liệu Luận án Tiến sĩ rồi, giờ em nghiên cứu tiếp siêu âm mạch máu cầu tay (AVF) cho các bệnh nhân Thận nhân tạo xem dòng chảy bình thường và bệnh lý của họ thế nào”.

 Mãi gần 6 năm sau đó, tháng 10/2004 bệnh viện Thanh Nhàn mới bắt đầu có máy siêu âm doppler màu mạch máu. Tôi đã đến ngay thư viện Y học trung ương nghiên cứu tìm hiểu xem lĩnh vực này ở Việt Nam đã làm được thế nào.

 Sau 10 phút tại thư viện, tôi đã tìm ra được đề tài siêu âm doppler mạch máu cầu tay (AVF) và đề tài về siêu âm đánh giá thừa nước do suy tim quá tải trên bệnh nhân Thận nhân tạo tại Việt Nam chưa có ai nghiên cứu để bắt tay vào làm.

 Vậy là từ 10/2004 -> 4/2012 (trong gần 8 năm) tôi đã có 4 nghiên cứu siêu âm cho các bệnh nhân thận nhân tạo lọc máu chu kỳ tại Bệnh viện Thanh Nhàn và Bệnh viện Khánh Lương (là Bệnh viện Thận nhân tạo của Giáo sư Nguyễn Nguyên Khôi – Đầu ngành Thận nhân tạo Việt Nam, nguyên Chủ nhiệm khoa Thận nhân tạo bệnh viện Bạch Mai).

 Tôi đã báo cáo 4 nghiên cứu này trên 464 bệnh nhân Thận nhân tạo lọc máu tại các Hội nghị trong nước và 3 hội nghị Quốc tế. Tại Hội nghị Lọc máu tại Nhật Bản 6/2011 chỉ có một mình tôi duy nhất là người Việt Nam tham dự, là nữ, báo cáo trực tiếp 4 nghiên cứu.

 Vậy mà tới năm 2014 (kể từ khi tốt nghiệp năm 1980 -> 2014 đã là Bác sĩ 34 năm) đột nhiên tôi lại nhận lời chuyển hướng sang làm ở một lĩnh vực rất mới với Trung Quốc.

 Đó là tư vấn cho mọi người ở Việt Nam thu xếp được kinh tế, quan tâm đi điều trị bệnh bằng tế bào gốc và tế bào miễn dịch NK tại Trung tâm tế bào Bệnh viện Meyo (tế bào gốc) Quảng Châu Trung Quốc.

 Tại thời điểm đó, nói chung các Bác sĩ tại Việt Nam còn chưa từng nghe đến, biết đến tế bào gốc bao giờ. Ngay cả tôi cũng vậy, trước đó tôi chưa từng nghe, chưa từng biết về tế bào gốc.

 Đặc biệt hơn nữa, trước đó, tôi cũng chưa từng bao giờ nghĩ mình lại có ngày quyết định chuyển đổi bước ngoặt lớn trong nghề như thế này.

 Bởi tôi là bác sĩ Nội khoa đã từng được đào tạo bài bản chuyên sâu gắn liền với 2 cái máy (Siêu âm và Thận nhân tạo). Nên việc tôi dám nhận lời bước chân vào một lĩnh vực rất mới lạ khác là Tế bào gốc này đã làm cho nhiều bạn bè cùng các Bác sĩ đồng nghiệp với tôi ngày đó quá đỗi sửng sốt và cho rằng tôi quá mạo hiểm. 

 Có lẽ tôi đã có duyên với chuyên ngành tế bào. Bởi năm 2014, tình cờ có người nhờ tôi giới thiệu hộ Bác sĩ với Văn phòng đại diện Trung tâm tế bào Bệnh viện tế bào gốc Quảng Châu Trung Quốc tại Việt nam đang cần tuyển người.

Sau khi đã điện thoại tới vài người bạn là Bác sĩ để định hỏi ý kiến họ xem có đồng ý đến dự tuyển hay không ? Hôm đó tôi đã gọi điện thoại tới vài người, mỗi người gọi vài lần, nhưng không hiểu sao lại chẳng có ai nhấc máy. 

 Đến tối, tôi nghĩ: “Nếu mọi người không đến thì mình đến, mình cứ ứng tuyển, cứ nhận lời làm việc rồi tìm hiểu xem sao. Nếu làm việc sau 2 – 3 tháng mà không thấy thích thì bỏ, nếu thấy thích thì ở lại làm tiếp”. 

 Bởi tính tôi cũng rất tò mò, hiếu kỳ, muốn tìm hiểu rõ về tế bào gốc và tế bào miễn dịch cụ thể xem như thế nào. Thế là buổi tối đó, tôi đã điện thoại trả lời ngay là đồng ý đến dự tuyển và được phía Trung Quốc xếp lịch gặp mặt ngay buổi sáng hôm sau với ý nghĩ trong tôi ban đầu chỉ đơn giản như vậy.

 Sáng hôm sau tôi đến Văn phòng đại diện Trung tâm tế bào Bệnh viện Meyo (tế bào gốc) Quảng Châu Trung Quốc ở số 15 phố Hồ Xuân Hương Hà nội.

 Phía bên Trung Quốc phỏng vấn tôi trực tuyến có khoảng 5 -6 Bác sĩ. Họ hỏi tôi: “Đã được đào tạo trước đây như thế nào, đã làm ở chuyên ngành nào ? có đã từng điều trị các bệnh nhân: Thần kinh, Tim mạch, Tiểu đường, Gan, Thận…giống như họ không ? Có biết gì về tế bào gốc không ? Đã bao giờ từng nghe về tế bào gốc chưa ?…”.

 Tôi đã trả lời: “Tôi đã làm ở khoa Hồi sức cấp cứu (Hồi sức Tim mạch), Thận – Tiết niệu và Thận nhân tạo nên các bệnh Nội khoa tổng hợp tôi vẫn điều trị các bệnh nhân nặng và bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối chạy thận với các biến chứng Thần kinh, Tim mạch, Tiểu đường, Thận, Gan…

 Bởi bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối chạy thận nhân tạo thường có kèm các biến chứng: Phù phổi cấp, Suy tim cấp, Hen tim, Shock, Tụt huyết áp, Tăng kali máu – ngừng tim đột ngột, Suy đa phủ tạng, Suy tim thừa nước -> Tràn dịch đa màng (Tràn dịch Màng ngoài Tim, Tràn dịch màng Phổi, Tràn dịch Màng Bụng…), Phù toàn thân,

 Tăng huyết áp, Cơn tăng huyết áp kịch phát, Đột quị, Thiếu máu nặng, Thiếu sắt, Giảm đạm, Viêm gan (B, C), Xuất huyết tiêu hóa, Nhiễm trùng, Viêm phế quản – phổi, Viêm đường tiết niệu, Tăng Axit uric, Calci máu giảm…

 Bệnh càng nặng hơn khi nguyên nhân suy thận do tiểu đường và hiện nay đang là nguyên nhân đứng đầu Thế giới (khoảng 40%) trong số các bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối phải chạy thận lọc máu. Và tôi chưa từng nghe về tế bào gốc bao giờ, nên tôi không biết gì về tế bào gốc”. 

 Các Bác sĩ Trung Quốc đã động viên tôi đồng ý nhận lời làm tế bào gốc cùng họ, và nói rằng họ cũng từng là các Bác sĩ ở các chuyên ngành Thần kinh, Tim mạch, Tiểu đường, Gan, Thận…nay chuyển sang làm tế bào gốc cũng giống như tôi. 

 Sau khoảng 30 phút phỏng vấn, tôi đã đồng ý nhận lời vào làm tại Văn phòng đại diện Trung tâm tế bào Bệnh viện Meyo (tế bào gốc) Quảng Châu Trung Quốc tại số 15 phố Hồ Xuân Hương, Hà nội.

 Làm việc tại Văn phòng đại diện Trung tâm tế bào Bệnh viện Meyo (tế bào gốc) Quảng Châu Trung Quốc ở Hà nội, khoảng 2 tuần đầu, tôi như bị shock, lúc nào cũng có cảm giác bị mất thăng bằng, bồng bềnh như đi trên mây, không thể điều chỉnh được thăng bằng dù ngồi yên một chỗ.

Cho dù tại thời điểm đó tôi vẫn khám bệnh, điều trị bệnh Nội khoa cho các bệnh nhân nhưng không còn làm thận nhân tạo nữa.

 Mãi thời gian sau tôi mới dần ổn định lại được. Vì tôi luôn nghĩ: “không ngờ rằng lại có ngày mình lại không làm chuyên ngành sâu mà mình đã được đào tạo bài bản gắn liền với 2 cái máy: máy siêu âm và máy thận nhân tạo nữa, để bắt đầu chuyển sang chuyên ngành tế bào gốc, tế bào miễn dịch NK rất mới lạ chưa từng biết đến trước đó bao giờ”. 

 Sau đó, tôi đã được đưa sang Trung tâm tế bào Bệnh viện Meyo (tế bào gốc) Quảng Châu Trung Quốc đào tạo.

 Có một phiên dịch người Việt Nam đi cùng tôi để phiên dịch tiếng Trung Quốc cho tôi trong các bài giảng đào tạo: giao ban, lâm sàng đi buồng cùng các Giáo sư, và nghe các Giáo sư giảng bài trực tiếp tại phòng bệnh, phòng làm việc cũng như trong phòng cấy ghép tế bào gốc.

 Các Giáo sư Trung Quốc vẫn nói tôi là người Việt Nam đầu tiên được biết về tế bào gốc kèm tế bào miễn dịch NK điều trị được hơn 100 bệnh, điều trị cả các trọng bệnh gồm:

 Xơ gan cổ chướng giai đoạn cuối, Tiểu đường, Bại não, Parkinson, Alzheimer, Tim có Hẹp động mạch vành, Suy thận nặng..v..v…

 Thậm chí cả những bệnh rất nặng hoặc ở giai đoạn cuối đã được bệnh viện trả về không phương cứu chữa được nữa. 

 Do vậy, tôi đã rất vui khi thấy ở lĩnh vực tế bào gốc này, hầu như bệnh nào cũng được Trung Quốc tiếp nhận điều trị.

 Tại Trung tâm tế bào Bệnh viện Meyo (tế bào gốc) Quảng Châu Trung Quốc, tôi thấy Giáo sư Vương Vinh Hoa đã từng tư vấn cho bệnh nhân lần cuối trong phòng cấy ghép – trước khi nằm lên bàn cấy ghép tế bào gốc và nói với bệnh nhân rằng: 

 “Ông ấy vẫn chưa hiểu tại sao có người sau cấy ghép có kết quả rất tốt, nhưng cũng có những người sau cấy ghép lại không có kết quả hoặc kết quả rất ít.

 Nếu lúc này mà bệnh nhân vẫn đồng ý thì lên bàn, Giáo sư sẽ cấy ghép tế bào gốc. Nếu không đồng ý ghép tế bào gốc nữa thì bệnh viện sẽ trả lại tiền”.

 Hồi đó nghe Giáo sư Vương Vinh Hoa tư vấn thì tôi chỉ biết vậy và chưa hiểu gì.

 Tại Bệnh viện tế bào gốc Quảng Châu Trung Quốc và Văn phòng đại diện Trung tâm tế bào Bệnh viện Meyo (tế bào gốc) Quảng Châu Trung Quốc tại Hà Nội, tôi đã tư vấn và theo dõi trực tiếp cho toàn thể mọi người Việt Nam trải dài từ Bắc vào Nam như: (Hà Nội, Hải Phòng, Hải Dương, Hưng Yên, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc, Nghệ An, Thanh Hóa, Quảng Trị, Đà Nẵng, Đắc Lắc, Thành phố Hồ Chí Minh, Miền Tây..v..v…) quan tâm muốn đi cấy ghép tế bào gốc và tế bào miễn dịch NK tại Trung Quốc.  

 Hồi đó, đã có cả người từ thành phố Hồ Chí Minh phải đi tầu mất 3 ngày 3 đêm, ra Hà Nội ở khách sạn, để gặp được tôi, trực tiếp nghe tôi tư vấn về việc đi cấy ghép tế bào gốc và tế bào miễn dịch NK tại Trung Quốc.

 Tôi đã tư vấn cho cả những người nhà có bệnh nhân nặng đang nằm điều trị tại A9 Bệnh viện Bạch Mai và khoa Hồi sức tích cực Bệnh viện Việt Đức.

Nếu gia đình đưa được bệnh nhân sang đất Trung Quốc, dù đi bằng bất cứ đường nào (máy bay, ô tô, tàu hỏa, đường thủy…), đến Trung Quốc tại bất kỳ địa điểm nào vào ngày giờ nào có báo trước thì cũng đều được phía bên Bệnh viện tế bào gốc Quảng Châu Trung Quốc với đầy đủ phương tiện y tế (xe ô tô cấp cứu, cáng, bình oxy, dịch truyền, các thuốc cấp cứu….cùng bác sĩ và y tá…) sẵn sàng đón nhận đưa bệnh nhân về bệnh viện tế bào gốc điều trị.

 Có người ngay sau khi nghe tôi tư vấn về cấy ghép tế bào gốc và tế bào miễn dịch NK tại Trung Quốc đã khóc òa và nói với tôi: “Giá như họ được biết đến phương pháp cấy ghép tế bào gốc và tế bào miễn dịch NK này sớm hơn thì gia đình họ đã có đủ tiền để đưa người nhà họ đi điều trị cấy ghép tế bào gốc và tế bào miễn dịch NK tại Trung Quốc rồi. Giờ mới biết được điều này thì đã quá muộn. Bởì sau thời gian dài khám chữa bệnh cho người nhà tại Việt nam thì đến giờ họ đã hết tiền, không còn tiền để đi cấy ghép tế bào gốc và tế bào miễn dịch NK tại Trung Quốc nữa”.  

 Tôi đã thay đổi hẳn tư duy sau 2 -3 tháng làm việc tại văn phòng tế bào gốc của Trung Quốc. Bởi đã thấy nhiều loại trọng bệnh được điều trị tế bào gốc có hiệu quả rõ ràng ở nhiều loại bệnh rất nặng: xơ gan cổ chướng nặng, bại não, tiểu đường, suy thận nặng, tiểu đường kèm suy thận, tiểu đường kèm xơ gan, tiểu đường kèm xơ gan do viêm gan B, tim có hẹp động mạch vành, parkinson..v..v…  

 Càng ngày tôi càng nhận thấy chuyên ngành tế bào gốc này rất hay, rất thích thú khi được chuyên gia Trung Quốc cho biết tế bào gốc điều trị được nhiều tới hơn 100 bệnh, hầu hết mọi bệnh kể cả chống thoái lão hóa trở lại tuổi xuân…

 Đã 34 năm qua trong nghề, tôi chưa từng bao giờ từng thấy diễn tiến của các bệnh rất nặng như thế này mà chuyển biến trong thời gian ngắn lại tiến bộ được nhanh chóng đến như vậy.

 Có những bệnh nhân mới chỉ sau 1 lần cấy ghép tế bào gốc và/hoặc truyền tế bào miễn dịch NK trở về Việt Nam đã có ngay kết quả đáng kinh ngạc. Dù theo phác đồ Trung Quốc tư vấn bệnh nhân cần đi điều trị cấy ghép tế bào gốc 3 lần thì mới đủ một 1 liệu trình. Ví dụ:

 1 – Xơ gan cổ chướng – tuần hoàn bàng hệ giai đoạn cuối: Bệnh nhân đã được bệnh viện Bạch Mai trả về nhà chờ chết vì bệnh không thể chữa được nữa. Nhưng Bệnh nhân vẫn quyết tâm đi Trung Quốc điều trị cấy ghép tế bào gốc kèm tế bào miễn dịch NK.

 Đi sang Trung Quốc lần 1 bệnh nhân phải có 2 người nhà trợ giúp đi kèm cùng đưa bệnh nhân đi điều trị. Nhưng chỉ sau 1 lần cấy ghép tế bào gốc kèm tế bào miễn dịch NK trở về Việt Nam, bệnh nhân đã có kết quả đáng kinh ngạc: bụng cổ chướng và tuần hoàn bàng hệ đã giảm xuống hẳn, bệnh nhân tăng cân, khỏe hẳn lên nhiều, xét nghiệm mức độ suy gan đã giảm xuống hẳn.

 Một tháng sau, bệnh nhân đi tiếp cấy ghép tế bào gốc lần 2, lúc này bệnh nhân đã tự đi một mình được mà không cần phải có người nhà đi cùng trợ giúp nữa.

 Sau khi đi cấy ghép tế bào gốc lần 3 về nước sức khỏe bệnh nhân dần tốt hơn nữa. Sau cấy ghép tế bào gốc lần 3 về nước được khoảng 3 tháng, bệnh nhân được xét nghiệm kiểm tra lại cho thấy mức độ suy gan trở về khoảng ranh giới giữa độ 1 và bình thường.

 Ổn định bệnh như vậy kéo dài được khoảng 1 năm thì bệnh nhân được xét nghiệm kiểm tra lại, cho thấy lúc này mức độ suy gan lại bắt đầu tăng dần trở lại. Và tôi hiểu, lúc này bệnh nhân cần phải được đi cấy ghép tế bào gốc tiếp tục thêm nữa thì mới có thể tiếp tục duy trì sức khỏe cơ thể của bệnh nhân ổn định được. 

2 – Suy thận giai đoạn cuối: Bệnh nhân xét nghiệm có creatinin tăng cao gần 1200 Mmol/l đã không chạy thận mà đến Trung Quốc cấy ghép tế bào gốc kèm tế bào miễn dịch NK (định lượng creatinin bình thường dưới 120 Mmol/l, và ở mức creatinin cao khoảng 700 – 800 Mmol/l là đã được bác sĩ tư vấn đi làm phẫu thuật nối thông động tĩnh mạch (cầu tay) để chuẩn bị cho chạy thận nhân tạo chu kỳ rồi.

 Sau đó 1 tháng, Bệnh nhân quay trở lại Trung Quốc cấy ghép tế bào gốc lần 2, xét nghiệm creatinin đã giảm nhiều chỉ còn hơn 400 Mmol/l.

 Sáng hôm sau trước giờ lên bàn cấy ghép, bệnh nhân được xét nghiệm lại creatinin kết quả còn giảm hơn nữa (hơn 300 Mmol/l). Tôi đã vô cùng hết sức ngạc nhiên.

 3 – Tiểu đường: Bệnh nhân sau cấy ghép tế bào gốc điều trị bệnh tiểu đường, sau 1 tháng bệnh nhân quay trở lại Trung Quốc cấy ghép tế bào gốc kèm tế bào miễn dịch NK lần 2, bệnh đã giảm nhiều.

 Nhưng lúc này tôi thấy toàn bộ chân tóc (mới mọc) sát da đầu của bệnh nhân đã dài ra 1 cm chuyển màu thành đen, và toàn bộ tóc cũ ở đoạn trên tóc đen này thì vẫn là màu trắng.

 4 – Tiểu đường – Xơ gan do viêm gan B: Bệnh nhân đã 83 tuổi, sống tại TP Hồ Chí Minh, đã 1 lần đi cấy ghép tế bào gốc kèm tế bào miễn dịch NK tại Trung Quốc trước đó 3 năm, bệnh giảm nhiều.

Sau ba năm (đầu năm 2015) bệnh nhân mới lại đi tiếp Trung Quốc để cấy ghép tế bào gốc tiếp lần 2 thêm một lần nữa. Kết quả trước cấy ghép tế bào gốc định lượng viruts viêm gan B gần 3000 UI/ml.

Sau khi về Việt Nam được 2 tuần, bệnh nhân được xét nghiệm kiểm tra lại định lượng viruts viêm gan B trong máu, kết quả đã giảm xuống rất nhiều, chỉ còn khoảng 170 UI/ml. Mức độ xơ gan cũng giảm nhiều.

 5 – Parkinson: bệnh nhân được cấy ghép tế bào gốc buổi sáng ngày hôm trước, tới đầu giờ buổi sáng ngày hôm sau (sau cấy ghép gần 1 ngày) được giáo sư cấy ghép tế bào gốc và tôi đến thăm, bệnh nhân đã rất vui kể bệnh của mình: tay đã hết run, đêm ngủ ngon giấc.….

 Tôi đã vô cùng ngạc nhiên khi bệnh nhân mới cấy ghép tế bào gốc chưa được 24h00 mà bệnh Parkinson đã có hiệu quả rõ ràng khi tay bệnh nhân đã hết run rồi.

 6 – Hẹp động mạch vành tim: kết quả phim chụp động mạch vành tim của bệnh nhân bị hẹp 70% lòng mạch. Sau điều trị cấy ghép tế bào gốc kèm tế bào miễn dịch NK khoảng 5 lần, bệnh nhân chụp lại chụp động mạch vành, kết quả hẹp lòng mạch ở tim, vẫn vị trí đó, đã giảm hẳn xuống chỉ còn hẹp 20% lòng mạch.

 7 – Bại não: Trẻ 3 tuổi, nằm bất động 1 chỗ, không biết đau, không nói được, không tiếp xúc, không nhận biết được kể cả với bố mẹ. Nói chung không có phản xạ gì với xung quanh. Suốt 3 năm đã điều trị châm cứu tại Bệnh viện Châm cứu Trung ương – nơi Giáo sư Nguyễn Tài Thu nhưng không kết quả.

 Gia đình cố gắng thu xếp chỉ có thể có tiền đi điều trị cấy ghép tế bào gốc được 1 lần.

 Nhưng ngay hôm sau vừa được cấy ghép tế bào gốc, khi nhìn thấy bác sĩ mặc áo trắng đến thì bệnh nhân đã biết là khám bệnh sợ đau và khóc.

 Hôm sau nữa bệnh nhân đã tự đứng lên được. Kết quả tiến bộ sau vài ngày đã bước đi được vài bước.

Quá kinh ngạc trước kết quả bất ngờ của con như vậy, nên bố mẹ bệnh nhân đã quyết định đi vay tiền để cấy ghép tế bào gốc tiếp lần 2 điều trị cho con.

 Sau cấy ghép tế bào gốc lần 2 về Việt Nam, bà đã dắt cháu đi chơi được, cháu đã nói được các câu từ ngắn. Một năm sau bà vẫn dắt cháu đi chơi được (gia đình bệnh nhân không có tiền để đi cấy ghép tiếp lần 3).

 Gia đình bệnh nhân đã rất vui, hy vọng rằng với kết quả như trên, sau này lớn lên cháu sẽ phần nào tự phục vụ được chính bản thân mình, sẽ phần nào đỡ gánh nặng cho gia đình không phải vất vả phục vụ cho cháu từ A đến Z như trước đây nữa.

 8 – Tự kỷ: Trẻ khoảng 2 tuổi bị tự kỷ, Bác sĩ Trung Quốc trả lời cấy ghép tế bào gốc sẽ không hiệu quả nên không nhận điều trị cấy ghép tế bào gốc. Nhưng mẹ của bé cương quyết xin cho được điều trị cấy ghép tế bào gốc.

 Sau khi cấy ghép tế bào gốc ở bệnh viện Meyo Quảng Châu Trung Quốc về. Mẹ kể bé ngồi ở trên máy bay lúc bay trở về Việt Nam bé đã ngồi yên, không còn tăng động như lúc bay đi Trung Quốc nữa, và mẹ của bé rất vui khi bé đã được điều trị cấy ghép tế bào gốc.

 9 – Gia đình có 3 người cùng đi cấy ghép tế bào gốc tại Trung Quốc: Khi khách hàng đến văn phòng hỏi về cấy ghép tế bào gốc điều trị cho cháu bệnh bại não.

 Sau khi nghe tôi nói tế bào gốc điều trị được nhiều bệnh, lúc này khách hàng mới kể chuyển mình đang mắc bệnh  tiểu đường uống thuốc 2 viên/ngày, tăng huyết áp 180/100 mmHg, tiền sử đột quị thoáng qua, mắt hiện có ruồi bay.

 Sau lần đầu tiên nghe tôi tư vấn đã quyết định cả 3 người trong gia đình là: bệnh nhân cùng cháu và chị họ bị Ung thư vú đã mổ cắt từ 9 năm trước, hiện không có di căn nhưng sức khỏe rất yếu, chỉ nằm một chỗ trên giường, không làm được bất cứ việc gì.

 Sau khi cả gia đình 3 người đi cấy ghép tế bào gốc và tế bào miễn dịch NK tại Trung Quốc về, chính bản thân khách hàng đường huyết đã ổn định, uống giảm xuống chỉ còn 1 viên/ngày, rồi sau đó không uống thuốc tiểu đường nữa, huyết áp luôn ổn định ở mức > 110/70 mmHg nên bệnh nhân không phải uống thuốc hạ huyết áp nữa, mắt hiện nhìn không còn thấy ruồi bay nữa sau 3 lần đi cấy ghép.

 Cháu của bệnh nhân bị bại não đã có tiến triển tốt hơn. Và người chị họ thì sau 1 lần truyền tế bào miễn dịch NK về nước đã khỏe mạnh tốt lên rất nhiều, đã làm được mọi việc đồng áng băng băng, nhanh nhẹn khỏe mạnh hơn cả con trai, khỏe hơn cả chị ấy.

 Cả 3 người trong gia đình sức khỏe đều đã tốt lên rất nhiều. Bệnh nhân rất vui vì gia đình có 3 người đã đi cấy ghép tế bào gốc và tế bào miễn dịch NK.

 10 – Gia đình có 4 người cùng đi cấy ghép tế bào gốc tại Trung Quốc: Hai mẹ con đến văn phòng gặp tôi tư vấn cho chồng bị đột quị đã điều trị 6 tháng trong đó có 3 tháng đã điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai và 3 tháng tiếp theo đang điều trị tại bệnh viện Đông y của Quân đội, nhưng bệnh nhân vẫn nằm liệt 1 chỗ không có tiến trển gì tốt lên.

 Hôm đó, người mẹ sức khỏe rất yếu, giữa trời mùa hè rất nóng bức mà người mẹ quàng khăn kín cổ ngồi yên một chỗ trong phòng không nói gì, và chỉ có con gái hỏi tôi để được tư vấn.

Cuối buổi khi tôi hỏi thì người mẹ lúc này mới trả lời, với giọng rất yếu và nghe không rõ tiếng.

Hai mẹ con không tin rằng tế bào gốc chữa được nhiều bệnh như tôi đã tư vấn. Nên đã quyết định trực tiếp bay ngay sang Trung Quốc đến Bệnh viện tế bào gốc để tìm hiểu tận nơi.

 Sau khi đến bệnh viện tế bào gốc Quảng Châu Trung Quốc đã tận mắt thấy và gọi điện thoại về Việt Nam, yêu cầu cả gia đình sang ngay Trung Quốc để cấy ghép tế bào gốc điều trị cho cả nhà gồm:

 Bố bị đột quị, mẹ có sức đề kháng yếu, người con không có bệnh gì mà cấy ghép tế bào gốc chỉ để chống lão hóa, và người giúp việc bị bệnh xơ gan cũng được gia đình cho cấy ghép tế bào gốc luôn cùng gia đình.

 Sau cấy ghép tế bào gốc và truyền tế bào miễn dịch NK trở về Việt Nam, con gái kể:

 “Bố: đã ra tự đứng lên ra khỏi giường, bám thành giường bước đi được 1 – 2 bước.

 Mẹ: sức khỏe rất yếu, nhưng sau 3 lần cấy ghép tế bào gốc, truyền tế bào miễn dịch NK về Việt Nam đã khỏe mạnh trở lại, nhanh nhẹn, giọng nói vang sang sảng.

 Bệnh nhân cũng đã được bệnh viện bên Trung Quốc lấy máu nuôi cấy nhân bản tế bào miễn dịch NK lưu trữ sẵn, để thời gian sau, cứ 6 tháng 1/lần, bệnh nhân lại sang bay Trung Quốc đã được nuôi cấy nhân bản sẵn có tế bào miễn dịch NK để truyền ngay trong 1h00,

 rồi bệnh nhân quay trở về lại Việt Nam luôn ngay trong ngày, để cơ thể luôn được tăng cường sức đề kháng, phòng tránh mọi bệnh nền mạn tính hay gặp, sẽ luôn được khỏe mạnh.

 Con gái: khoảng 45 tuổi đã điều trị cấy ghép tế bào gốc chống lão hóa – trẻ hóa toàn cơ thể.

 Sau khi đi Trung Quốc cấy ghép tế bào gốc về, cô gái thỉnh thoảng vẫn gọi điện thoại tới tôi kể chuyện rất vui mừng báo tin giờ đi đâu gặp mọi người, ai cũng gọi là chị, và không ai còn gọi bằng cô nữa, khác hẳn trước đây. Như vậy chứng tỏ mình đã trẻ ra nhiều và rất vui.

 Người giúp việc: sau điều trị cấy ghép tế bào gốc điều trị bệnh gan, sau đó, đi khám bệnh xét nghiệm kiểm tra thấy bệnh gan cũng đã đỡ nhiều”.

…..v…v…..

Qua các kết quả của những người trên đây, ngay sau cấy ghép tế bào gốc một lần đã có hiệu quả rõ.

Không phải ai đi cấy ghép ở Trung Quốc về cũng đều có kết quả thật tuyệt vời. Còn nhiều Bệnh nhân chưa có được kết quả như mong muốn.

Tất nhiên, hiệu quả điều trị bệnh của các bệnh nhân sau cấy ghép tế bào gốc kèm tế bào miễn dịch NK còn phụ thuộc vào cơ thể của từng người cùng nhiều yếu tố khác nữa như:

Bệnh nhân trong quá trình theo dõi sau cấy ghép về nước có tuân thủ theo đúng chỉ định của bác sĩ đang theo dõi hướng dẫn điều trị cho mình hay không ?

Bệnh nhân có đủ tiền để đi cấy ghép tế bào gốc kèm tế bào miễn dịch NK theo đúng liệu trình tiếp theo mà đã được bác sĩ tư vấn hướng dẫn trước đó hay không…v..v…

Khi mà bệnh nhân vẫn điều trị bằng các phương pháp truyền thống khác trước đây (các loại  thuốc…) không có hiệu quả. Đặc biệt bệnh nhân là trẻ em bại não đã châm cứu nhiều năm không kết quả. Ví dụ:

• Có bệnh nhân suy thận độ 2 – 3, đã đi cấy ghép tế bào gốc tại Trung Quốc 3 lần.

Bệnh suy thận của bệnh nhân có giảm lúc đầu, sau ngày một tăng lên, cuối cùng bệnh nhân đã phải chạy thận lọc máu.

Bởi sau khi về nước đang trong quá trình theo dõi sau cấy ghép tế bào gốc, bệnh nhân đã không tuân thủ theo đúng chỉ định của bác sĩ đang theo dõi hướng dẫn, quá thời gian hẹn vẫn chưa đi cấy ghép tiếp lần 2.

 Nhưng trong thời giãn chậm trễ đó, bệnh nhân vẫn tự đi khám ở các nơi nhưng không được xét nghiệm cần…

Thậm chí bệnh nhân còn tự dừng hết thuốc tây vẫn đang uống từ trước khi đi cấy ghép, tự mua thuốc uống, tự đi cắt cả thuốc nam uống ..v..v….

 theo kiểu có bệnh thì vái tứ phương, nghe ai nói gì cũng dùng, thành ra trống đánh xuôi kèn thổi ngược, xét nghiệm không đúng như tôi đã yêu cầu.

Tới khi thận suy tiến triển đến giai đoạn cuối phải chạy thận lọc máu rồi, bệnh nhân mới kể lại rằng đã phải vay ngân hàng để có tiền đi điều trị cấy ghép tế bào gốc kèm tế bào miễn dịch NK tại Trung Quốc.

2 – Hoặc có bệnh nhân suy thận nặng có creatinin hơn 700 Mmol/l (là 1 trong số nhiều người chỉ thu xếp tiền đi điều trị cấy ghép tế bào gốc tại Trung Quốc được một lần).

Sau khi nghe tôi tư vấn đã hiểu rõ phải cấy ghép 3 lần mới đủ 1 liệu trình.

Bệnh nhân không có đủ tiền nhưng vẫn quyết tâm cấy ghép tế bào gốc 1 lần tại Trung Quốc…Bệnh nhân chỉ thu xếp được tiền đi cấy ghép 1 lần nhưng đã nói dối tôi có đủ tiền đi cấy ghép tế bào gốc đủ 3 lần.

25 ngày sau cấy ghép tế bào gốc lần 1 về nước, bệnh nhân được tôi nhắc nhở đã đến kỳ đi cấy ghép tiếp lần 2 và lúc này bệnh nhân mới trả lời tôi là không có tiền để đi Trung Quốc được nữa.

Lúc này bệnh nhân mới trả lời thật với tôi là đã hết tiền, phải chờ đợi gia đình bán được đất tiếp thì mới có tiền để đi cấy ghép tế bào gốc tiếp lần 2 được….

Khi mà mọi người không có tiền, bị trọng bệnh nhưng vẫn cố gắng thu xếp bằng mọi cách để có tiền có thể đi điều trị cấy ghép tế bào gốc tại Trung Quốc…

 …v..v…..

Nhiều bệnh nhân, với khát vọng mạnh mẽ mong muốn được sống khỏe mạnh, bằng mọi giá đã dồn hết tiền để được đi cấy ghép tế bào gốc.

Vậy mà có những người lại vẫn không đạt hiệu quả như tôi đã kể trên. Tư vấn suốt 5 năm tại VPDD Trung Quốc và Nhật Bản, tôi vẫn không thể lý giải được.

Thế nên Giáo sư Vương Vinh Hoa đã từng tư vấn cho bệnh nhân lần cuối trong phòng cấy ghép – trước khi nằm lên bàn cấy ghép tế bào gốc và nói với bệnh nhân rằng: 

“Ông ấy vẫn chưa hiểu tại sao có người sau cấy ghép tế bào gốc có kết quả rất tốt, nhưng cũng có những người sau cấy ghép tế bào gốc lại không có kết quả hoặc kết quả rất ít” là vậy.

Trước đây tại Bệnh viện Thanh Nhàn tôi đã từng điều trị cho các bệnh nhân tại khoa Hồi sức cấp cứu, khoa Thận – Tiết niệu, tại khoa Thận nhân tạo lọc máu cho các bệnh nhân trong thời kỳ bảo hiểm y tế còn chưa thanh toán cho các bệnh nhân thận nhân tạo lọc máu với nhiều khó khăn.

Tại Bệnh viện Khánh Lương tôi cũng đã từng điều trị thận nhân tạo cho các bệnh nhân nghèo ở xóm chạy thận lọc máu thuê trọ tại đối diện gần cổng Bệnh viện Bạch Mai.

Có những bệnh nhân, năm trước được phường xã bình xét là hộ nghèo thì có tiền bảo hiểm y tế thanh toán cho lọc máu. Nhưng năm sau lại không được bình xét là hộ nghèo nên không có tiền chạy thận.

Bệnh nhân buổi nào có tiền thì đến bệnh viện lọc máu, buổi nào không có tiền thì ở nhà. Cuối cùng, có bệnh nhân hết tiền đã ở hẳn nhà. Sau 24 ngày không đến bệnh viện chạy thận lọc máu đã tử vong tại nhà. 

Có những bệnh nhân không có thẻ Bảo hiểm y tế người nghèo để được thanh toán lọc máu, chạy thận không có bảo hiểm y tế như vậy cho đến mãi vài năm sau mới được phường xã bình xét cho là hộ nghèo để được bảo hiểm y tế thanh toán lọc máu.

Nhưng khi vừa được cấp thẻ bảo hiểm y tế chưa dùng để thanh toán lọc máu được lần nào, đã bị đột quị hoặc phù phổi cấp tử vong ngay tại bệnh viện trước giờ chuẩn bị lên máy thận nhân tạo lọc máu.

1. Có Bệnh nhân phù phổi cấp: là bệnh nhân nghèo,

những ngày không có tiền đóng tiền chạy thận lọc máu bệnh nhân cũng đến khoa, yêu cầu khoa Thận nhân tạo cho được lọc máu

bằng cách lấy những quả lọc đã dùng cho các bệnh nhân khác 6 lần, nay được bệnh viện bỏ đi không dùng nữa, dùng lọc máu tiếp lần thứ 7 cho bệnh nhân.

Và nói: “nếu bệnh viện không lọc máu cho bệnh nhân, thì bệnh nhân sẽ không về, và sẽ nhẩy lầu chết ngay trước mắt chúng tôi tại tầng 3, trước cửa khoa Thận nhân tạo”. 

Tất nhiên ngay lúc đó, chúng tôi đã lọc máu cho bệnh nhân.

Sau vài năm bệnh nhân chạy thận lọc máu không có bảo hiểm như vậy. Tới ngày bệnh nhân được phường xã bình xét là hộ nghèo có bảo hiểm y tế để được thanh toán cho lọc máu.

Khi người nhà bệnh nhân đến bệnh viện trước, đang làm thủ tục cho bệnh nhân được hưởng bảo hiểm y tế trong lọc máu,

thì khoảng 30 phút sau, xe ôm chở bệnh nhân đến tới chân cầu thang Bệnh viện.

Chưa đưa được bệnh nhân lên tầng 3, vào khoa thận nhân tạo để kịp lọc máu, thì bệnh nhân đã bị lên cơn phù phổi cấp điển hình 

“máu bị ứ ở phổi do suy tim cấp, giống trong bệnh cảnh như bệnh nhân bị đuối nước tử vong trong vài phút khi không cấp cứu kịp.

Nhưng đây là bệnh nhân bị đuối nước ở trên cạn, chứ không phải là đuối nước có phổi bị ngập trong nước. Miệng bệnh nhân trào ra bọt cua, dịch đỏ hồng lẫn bọt khí (máu + khí).

Hoặc bệnh nhân trong cấp cứu được đặt nội khí quản sẽ hút ra được nhiều dịch màu đỏ hồng (máu) có lẫn bọt khí (hô hấp của phổi), do tim bị suy cấp gây ứ huyết ở phổi”.

Bệnh nhân đã tử vong tại chỗ ngay dưới chân cầu thang, khi đó thẻ bảo hiểm y tế người nghèo của bệnh nhân chưa kịp dùng để được hưởng chạy thận lọc máu lần nào.

1. Có BN đột quị: nhà cách Hà Nội khoảng 30 km. Sau vài năm chạy thận nhân tạo không có bảo hiểm,

tới ngày phường xã bình xét cho được có bảo hiểm y tế hộ nghèo được thanh toán bảo hiểm y tế lọc máu.

Bệnh nhân mừng quá, hôm đó trời mùa đông rét đậm, bệnh nhân đi chuyến xe sớm đầu tiên trong ngày đến Bệnh viện để có mặt lọc máu ca 1 lúc 6h00 sáng.

Trong lúc Bệnh nhân đang chờ chuẩn bị, còn vài phút sẽ lên máy thận nhân tạo lọc máu thì bất ngờ bị đột quị, huyết áp tối đa tăng cao hơn 200mmHg, rồi bệnh nhân tử vong, trong lúc mà bảo hiểm y tế người nghèo chưa kip dùng để được hưởng chạy thận lọc máu lần nào.

1. Có bệnh nhân có triệu chứng Kali máu tăng cao như tê lưỡi, mệt mỏi rã rời…, nam giới 27 tuổi, kỹ sư, đang lọc máu chu kỳ đã vài năm tại bệnh viện Thanh Nhàn,

đã điện thoại tới khoa, được bác sĩ hướng dẫn uống ngay thuốc Kayexalate (hạ Kali máu)và yêu cầu người nhà chở ngay bệnh nhân đến bệnh viện lọc máu cấp cứu.

Nhà bệnh nhân ở cách bệnh viện khoảng gần 70 km. Bệnh nhân đã được người nhà chở ngay đến bệnh viện Thanh Nhàn bằng xe máy, vẫn ngồi được sau xe máy.

Sau gần 3h00 mới tới được Bệnh viện. Vào được đến khoa Thận nhân tạo, máy thận nhân tạo đã được chúng tôi chuẩn bị sẵn sàng đón bệnh nhân chạy thận lọc máu.

Nhưng khi người nhà vừa đưa bệnh nhân vào được đến khoa đặt xuống giường, chưa được kịp nối máy thận nhân tạo vào cầu tay bệnh nhân để lọc máu thì bệnh nhân đã ngừng tim.

Cấp cứu ép tim cùng các thuốc cấp cứu….không hiệu quả và bệnh nhân đã tử vong.

Chúng tôi vẫn kịp rút được máu ra xét nghiệm, kết quả xét nghiệm định lượng Kali máu tăng cao 7,9 mEq/l (Kali máu bình thường = 3,5 – 5 mEq/l. Khi kali máu tăng cao đến 6,5 mEq/l đã có chỉ định lọc máu cấp cứu rồi).

1. Có bệnh nhân chạy thận đã nhiều năm, tăng Kali máu mạn tính liên tục cao > 7 mEq/l.

Bệnh nhân đến khoa kể chuyện: “Con trai tình nguyện kiêng không ăn hoa quả cùng mẹ và đã yêu cầu mẹ không mua hoa quả về.

Bởi con trai sợ nếu mẹ mua hoa quả về thì khi con ăn mẹ trông thấy sẽ thèm. Và nếu vậy, mẹ không giữ được mà vẫn ăn hoa quả vào thì sẽ bị ngừng tim đột ngột do Kali máu tăng cao”.

Nên khi mẹ vẫn mua hoa quả về nhà, nhưng con trai đã cương quyết dứt khoát không ăn hoa quả cùng mẹ.

1. Có bệnh nhân tiểu đường suy thận mạn giai đoạn cuối lọc máu chu kỳ, thể trạng quá to béo,

mạch máu xơ vữa kém giãn nở, ven sâu khó lấy, bị hỏng cầu nối thông động tĩnh mạch (cầu tay) lần 1 không cứu vớt được, vì điều trị thuốc chống đông muộn.

Sau đó, bệnh nhân được phẫu thuật tạo cầu tay thêm 4 lần ở 4 vị trí mới khác nhau. Sau mỗi tuần phẫu thuật, tôi đều khám siêu âm kiểm tra lại, đều phát hiện thấy cả 4 lần phẫu thuật cầu tay này đều hỏng không thành công, trong thời gian khoảng 3 tuần liên tiếp.

Bệnh nhân được phẫu thuật tạo lại tiếp cầu tay lần thứ 5, tìm vị trí mới khác thay thế mới thành công.

Trong thời gian đó, bệnh nhân phải điều trị nội khoa dài ngày. Đồng thời đặt catheter tĩnh mạch cảnh để lọc máu.

Và mỗi lần khám cầu tay không rung hoặc kém rung sau 4 -5 ngày phẫu thuật không thành công này, đều được tôi siêu âm doppler màu mạch máu cầu tay để chẩn đoán có huyết khối và kiểm tra siêu âm kết quả sau phẫu thuật đã điều trị bằng lovenox.

Đau đớn về thể xác cũng như tinh thần, khó khăn về kinh tế, điều trị rất tốn kém.

Phải phẫu thuật cầu tay đến lần thứ 5 này, sau đó được nuôi dưỡng dài ngày thì cầu tay bệnh nhân mới ổn định thành công được (nếu cộng cả hỏng cầu tay lần đầu bị hỏng nữa thì đến lần thứ 6 mới thành công).

Trong khi trong cơ thể con người chỉ có 10 vị trị để phẫu thuật tạo được cầu nối thông động tĩnh mạch. Bệnh nhân đã được phẫu thuật tại 6/10 vị trí tạo cầu liên tiếp trong thời gian 3 tuần.

Khi mỗi một lần hỏng 1 vị trí cầu nối là cuộc sống của bệnh nhân đã bị rút ngắn lại. Bởi bệnh nhân thận nhân tạo sống được, là nhờ có cầu nối thông động tĩnh mạch để lọc máu.

Do vậy, mỗi lần tôi khám siêu âm cho bệnh nhân, lần nào lần bệnh nhân cũng khóc. Vì lo lắng và hoảng sợ rằng mình bị hỏng cầu, cơ thể sẽ không còn chỗ nào để tạo cầu nối thông động tĩnh mạch lọc máu nữa, thì sẽ không thể sống được. Trong khi các con vẫn còn nhỏ chưa trưởng thành.

Mỗi bệnh nhân có thời gian lên máy thận nhân tạo lọc máu trong 4h00 và kết thúc lọc máu. Tiếp đến là giờ của các bệnh nhân khác ở ca sau lên máy chạy thận lọc máu tiếp theo.

Tại mỗi Bệnh viện có số bệnh nhân chạy thận đông khi số lượng máy thận nhân có hạn. Tùy theo từng bệnh viện có số lượng bệnh nhân lọc máu sẽ xếp lịch cho các bệnh nhân lọc máu 3, 4 hoặc 5 cas/ngày

(Bệnh viện Bạch  Mai rất đông bệnh nhân, liên tục lọc máu cho bệnh nhân 5 cas/24h00, tức mỗi ca có thời gian lọc máu là 4h00/ca x 5 cas/ngày = 20h00 + thêm thời gian giữa các ca: bệnh nhân đồng loạt xuống máy của ca trước và bệnh nhân ca sau đồng loạt lên máy nối nhau là hết công xuất thời gian 24/24h00 lọc máu xuyên đêm).

Nếu bệnh nhân nào có thể trạng to béo, phải giành quá nhiều thời gian cho quá trình chọc ven, bởi ven chọc khó trúng, khó luồn kim, do ven kém giãn nở,

đến khi luồn được kim trong lòng mạch, thì lọc máu lại không đủ lưu lượng, lúc này thời gian lọc máu 4h00 của bệnh nhân sẽ bị trừ đi thời gian lấy ven lâu đã bị mất.

Như vậy số giờ còn lại để những bệnh nhân này lọc máu sẽ ít đi, thời gian còn lại để lọc máu không được đầy đủ 4h00. Lọc máu không chất lượng, không đủ thời gian 4h00 như vậy, sức khỏe của bệnh nhân sẽ ngày càng kém đi.

1. Có bệnh nhân sau tai nạn chấn thương đã bị gẫy tay trái cùng bên ở tay có cầu.

Sau bó bột cố định cánh tay gẫy khoảng 1 tháng, vì tay gẫy đã cố định không cử động, mạch máu không lưu thông,

nên cánh tay gẫy đã bị huyết khối tĩnh mạch dẫn lưu vùng gần khuỷu tay trái gây hẹp 70% lòng mạch, trên đoạn dài khoảng 20 cm.

Bệnh nhân đã được điều trị thuốc chống đông lovenox, đã phục hồi được lưu lượng dòng chảy, lọc máu đạt > 250 ml/ph.

Sau đó bệnh nhân được tôi siêu âm doppler kiểm tra lại sau điều trị chống đông, kết quả siêu âm đã không còn huyết khối.

Nhưng sau đó vài tháng, bệnh nhân lại bị huyết khối cầu tay lần 2, xảy ra sau buổi tối kết thúc lọc máu ca 3 lúc 22h00 đo huyết áp vẫn ổn định 120/80 mmHg.

Về nhà đến nửa đêm, bệnh nhân bị sốt cao rét run, vã mồ hôi – đo huyết áp tụt xuống thấp chỉ còn = 80/60 mmHg, sờ cầu tay không còn rung miu

(rung miu là dòng máu chảy xoáy mạnh qua lỗ thông động tĩnh mạch, được phẫu thuật tạo ra dùng để chạy thận nhân tạo cho bệnh nhân,

khi dòng chảy tốt, ta sờ vào cầu tay, ta sẽ thấy sẽ thấy rung rung như sờ vào con mèo.

Nếu cầu tay bị hỏng có huyết khối, sờ cầu tay sẽ không còn rung nữa).

Ngày hôm sau bệnh nhân đến gặp tôi được khám siêu âm, có hình ảnh tắc hoàn toàn tĩnh mạch dẫn lưu bắt đầu từ miệng nối từ cổ tay kéo dài lan rộng lên đến nếp khuỷu, trên một đoạn dài khoảng 23 cm.

Bệnh nhân đã được điều trị huyết khối bằng thuốc chống đông lovenox.

Nhưng vì tiêm không đủ liều với thời gian tiêm gián đoạn. Nên khi bệnh nhân được siêu âm kiểm tra sau điều trị, cho thấy huyết khối không giảm chút nào mà đã hỏng hẳn cầu tay.

Sau đó, bệnh nhân phải phẫu thuật lại cầu tay mới khác – chuyển dịch lên trên tại vị trí khuỷu tay cùng bên.

Nhưng do bệnh nhân quá to béo, nên tĩnh mạch nền dẫn lưu ở cánh tay, cách đường khâu cầu nối khoảng 2 cm.

Trên Siêu âm đo thẳng góc 90 độ (bề mặt da -> thành trên Tĩnh mạch độ sâu = 1,7 cm. Đây chưa phải là đo như thực tế vẫn chọc kim theo góc chéo cần kim có độ dài hơn 1,7 cm.

Hơn nữa chiều dài độ vát của mũi kim phải luồn được hẳn vào trong lòng mạch thì kim phải có độ dài hơn nữa, để quá trình lọc máu, kim không bị chệch ven.

Bởi mỗi người có bản đồ ven mạch máu có đường đi khác nhau và tĩnh mạch dẫn lưu nằm ở độ sâu như thế này là rất khó khăn cho nhân viên chọc và luồn kim được đúng trong lòng mạch để lọc máu.

Bệnh nhân đã được phẫu thuật tiếp trở lại – nâng tĩnh mạch dẫn lưu lên gần với bề mặt da hơn, để tiến trình chọc ven luồn kim trong lọc máu được dễ dàng hơn.

Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ phẫu thuật bệnh viện Xanh Pon đã mở điện thoại của bệnh nhân, hỏi tôi và nghe tôi mô tả chi tiết, kết hợp trong phẫu thuật

(dù bác sĩ phẫu thuật đã có kết quả siêu âm của bệnh nhân trong tay mà tôi đã ghi mô tả rất kỹ, có kèm chụp ảnh minh họa rồi)

để nghe tôi tả rõ hướng đi và độ sâu của tĩnh mạch, tư vấn nâng tĩnh mạch lên sát bề mặt da nên như thế nào, để nhân viên lọc máu sẽ chọc và luồn được kim đúng trong lòng mạch trong quá trình lọc máu.   

Nhờ có sự kết hợp chặt chẽ giữa bác sĩ siêu âm và bác sĩ phẫu thuật mạch máu cầu tay, phẫu thuật tạo lỗ thông động – tĩnh mạch (cầu tay) này của bệnh nhân sau đó, nhân viên lọc máu đã chọc được ven, luồn kim lọc máu được thành công.

1. Có tới 4 BN lọc máu tại bệnh viện Khánh Lương đến khoa lọc máu cùng bị hỏng cầu tay, trong đợt nắng nóng kéo dài, nhiệt độ ngoài trời luôn 40 độ.

Do nhà xa, trong khi đi đường đến bệnh viện lọc máu, nóng bức, BN bị mất quá nhiều nước qua mồ hôi, gây xẹp ven, cô đặc máu, hình thành huyết khối -> hỏng cầu tay. Bởi lỗ thông động tĩnh mạch cầu tay quá nhỏ (khi mới phẫu thuật kích thước lỗ thông khoảng = 2mm.

Bệnh nhân tại BV Thanh Nhàn có thời gian lọc máu trung bình = 3 năm 2 tháng với kích thước lỗ thông đã giãn rộng ra khoảng 5,5mm).

1. Có bệnh nhân tại bệnh viện Khánh Lương trong 2 năm rưỡi lọc máu đã bị hỏng cầu taytại 1 vị trí tới 7 lần.

Tất cả 7 lần hỏng cầu này, bệnh nhân đều đã được tôi khám siêu âm chẩn đoán cấp cứu, có hướng điều trị làm tan huyết khối cầu tay bằng lovenox kịp thời.

Cả 7 lần hỏng cầu tay tại 1 vị trí này, bệnh nhân đều đã được tôi điều trị, phục hồi được lưu lượng dòng chảy cầu tay ổn định, lưu lượng lọc máu ở mức > 250 ml/ph.

1. Có bệnh nhân nghèo đến mức, cơm bữa có bữa không, ăn cơm chỉ chấm muối.

Tại khoa Thận nhân tạo Bệnh viện Khánh Lương, trong từng buổi bệnh nhân đến bệnh viện lọc máu, nhân viên y tế phải kêu gọi mọi người quyên góp đồ ăn cho bệnh nhân, cầm cự sống để qua từng ngày trong từng buổi chạy thận. Đồng thời quyên góp quần áo cho bệnh nhân.

Trong những ngày nắng nóng trên 40 độ đó, bệnh nhân đã bị hỏng cầu tay, không có tiền mua thuốc chống đông mà Bác sĩ đã kê đơn để điều trị tan huyết khối cầu tay đã hỏng.

Bệnh nhân đã được gửi đến Bác sĩ phẫu thuật để làm lại cầu tay tại vị trí  mới khác. Bác sĩ phẫu thuật đã đồng ý cho bệnh nhân được miễn giảm chi phí, chỉ phải đóng 50% số tiền phẫu thuật lại cầu tay, tại vị trí mới khác thay thế.

Nhưng Bệnh nhân cũng vẫn không phẫu thuật tạo lại cầu tay, vì không đi vay được 50% số tiền để phẫu thuật. Sau đó, họ hàng đã quyên góp cho bệnh nhân đủ 50% số tiền để bệnh nhân được phẫu thuật tạo lại cầu tay mới tại vị trí khác thay thế.

Đồng thời Bệnh nhân được đặt catheter tĩnh mạch cảnh để lọc máu tạm thời trong lúc chờ đợi cầu tay mới phát triển trưởng thành, với hoàn cảnh kinh tế nhiều khó khăn….

Bệnh nhân đã ở nhà, tự bỏ không đến bệnh viện lọc máu. Bởi lọc máu không đầy đủ, nên Bệnh nhân ngày càng nặng lên. Cuối cùng Bệnh nhân đã tử vong tại nhà.

Từ các thực tế nêu trên, toàn thể bệnh nhân tại bệnh viện Khánh Lương, đã được khuyên nên mang theo vài bình nước trong người khi đi lọc máu, dự phòng để có nước uống kịp thời khi bị vã nhiều mồ hôi, mệt mỏi, mạch nhỏ hoặc khó bắt (là dấu hiệu tụt của huyết áp),

hoặc sờ cầu tay kém rung, hoặc không thấy rung miu khi đi trên đường (đặc biệt khi trời quá nắng nóng) để giảm nguy cơ đe dọa bị hỏng cầu tay.

Khi để 1 cầu tay đang sử dụng tốt bị hỏng, phải phẫu thuật tạo lập 1 cầu tay mới khác thay thế không phải lúc nào cũng thành công.

Hỏng cầu tay, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống thêm, ảnh hưởng đến tuổi thọ của chính Bệnh nhân.

Trong khi, ở những bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối lọc máu chu kỳ dài ngày này, để tiếp tục sống được, họ sống phải dựa hoàn toàn vào 10 vị trí nối thông động tĩnh mạch, mà trên cơ thể có thể tạo được.

Nếu để hỏng 1 cầu tay thì họ đã bị mất đi 1 vị trí để lọc máu. Như vậy thì tuổi thọ của họ cũng sẽ bị rút ngắn lại.

1. Có bệnh nhân Huyết áp thấp gây biến chứng huyết khối hỏng cầu tay. Hơn nữa, còn gây tai biến mạch máu não.

Tại Đơn vị Thận nhân tạo Bệnh viện Thanh Nhàn cũng đã gặp 1 trường hợp bệnh nhân khi đến khoa lọc máu, thể trạng vẫn bình thường.

Nhưng sau kết thúc lọc máu bệnh nhân mệt vã mồ hôi, đo có huyết áp thấp 90/50 mmHg.

Bệnh nhân đã không báo để nhân viên lọc máu biết để được truyền bù đủ dịch nâng huyết áp ngay tại khoa được kịp thời.

Bệnh nhân vừa trở về đến nhà thì đã bị liệt nhẹ 1/2 người trái do tai biến mạch máu não. Gia đình đưa ngay Bệnh nhân trở lại Bệnh viện, điều trị tại Khoa Hồi cức tích cực. Bệnh không giảm, mỗi ngày càng nặng lên rồi đi vào hôn mê sâu dần. Khoảng 10 ngày sau, bệnh nhân tử vong.

 ….v…v…..

Bệnh nhân ăn uống hàng ngày chỉ được phép tăng 1 kg/ngày. Tức giữa 2 kỳ lọc máu – cách một ngày (là 2 ngày) chỉ được tăng 2 kg (còn nữa)

1. Có những bệnh nhân đã nhiều năm không đi tiểu được bởi hai quả thận đã teo nhỏ, nhờ máy làm việc hộ hoàn toàn thay thế 2 quả thận.

Khi bệnh nhân có đau thắt lưng, bác sĩ yêu cầu lấy nước tiểu xét nghiệm mà bệnh nhân ngồi mãi chỉ lấy được 1/4 -> 1/5 lọ penixillin nước tiểu.

Quá ít không đủ nước tiểu để xét nghiệm chẩn đoán là có viêm thận tiết niệu hay không, và không đủ số lượng nước tiểu để cấy làm xét nghiệm kháng sinh đồ lựa chọn kháng sinh phù hợp điều trị bệnh.

Vì hai thận teo nhỏ đã lâu không đi tiểu được nữa, bởi máy làm việc hộ thay cho 2 quả thận hoàn toàn, khi máy thận nhân tạo lọc máu thay thế, thận càng nhanh teo càng chóng mất hẳn chức năng.

Nên bệnh nhân ăn uống hàng ngày chỉ được phép tăng 1 kg/ngày. Tức giữa 2 kỳ lọc máu – cách một ngày (là 2 ngày) chỉ được tăng 2 kg.

1. Nhưng có những bệnh nhân không tuân thủ chấp hành chế độ ăn uống theo chỉ dẫn của bác sĩ, đã để tăng cân nhiều tới 4 kg, 5 kg.

Cá biệt có bệnh nhân tăng tới 6 cân (tại bệnh viện Khánh Lương) gây suy tim quá tải, thừa nước trong cơ thể rất nhiều.

Những bệnh nhân tăng cân thừa nước do suy tim quá tải quá nhiều, Bác sĩ đã phải chỉ định bệnh nhân chỉ được phép súc miệng để đỡ khô họng rồi sau đó phải nhổ ra ngay, chứ không được nuốt ngụm nước đó vào người. Bởi khi thận không còn lọc được nước tiểu nữa, càng dễ tăng cân.

Khi tăng cân nhiều, dù chỉ thêm chút xíu nữa, sẽ là nguy cơ làm giọt nước tràn ly dễ gây suy tim cấp, cơn phù phổi cấp, nhanh chóng dẫn tới tử vong ngay trong vài phút, nếu không cấp cứu kịp.

1. Hơn nữa, ở các bệnh nhân lọc máu đã nhiều năm, chạy thận càng lâu dài, lỗ thông động tĩnh mạch ngày càng rộng dần ra.

Lưu lượng dòng máu từ động mạch đổ tắt qua lỗ thông cầu tay sang tĩnh mạch về tim ngày càng nhiều, dòng chảy càng tăng cao, càng dễ gây suy tim cấp, cơn phù phổi cấp xảy ra do máu bị ứ ở phổi gây suy tim cấp, nhiều nguy cơ tử vong.

Khi mới phẫu thuật cầu tay, kích thước lỗ cầu chỉ khoảng 2mm.

Trong đề tài tôi đã nghiên cứu trên các bệnh nhân có thời gian lọc máu trung bình 3 năm 2 tháng thì kích thước lỗ thông động tĩnh mạch đã giãn rộng ra với kích thước trung bình = 5,5 mm.

Thời gian lọc máu càng lâu dài, dòng máu từ động mạch đi tắt qua lỗ thông vào tĩnh mạch đổ về tim càng nhiều.

Khi cung lượng tim tăng 20% dễ xảy ra suy tim cấp, phù phổi cấp dẫn đến tử vong nếu không cấp kịp.

Có bệnh nhân lọc máu sau nhiều năm tại bệnh viện Thanh Nhàn, kích thước lỗ thông động tĩnh mạch đã giãn ra quá lớn, gây suy tim nhiều, có nhiều nguy cơ cung lượng tim vượt quá 20% đe dọa tử vong.

Nên bác sĩ lọc máu đã phải yêu cầu bệnh nhân đến gặp bác sĩ phẫu thuật khám để được chỉ định đóng lỗ thông động tĩnh mạch cầu tay này lại.

Đồng thời chuyển sang phẫu thuật tạo vị trí cầu tay mới ở nơi khác thay thế, để bệnh nhân được an toàn. Chủ động tránh cho bệnh nhân bị nguy cơ cơn suy tim cấp, cơn phù phổi cấp xảy ra.

1. Có bệnh nhân đã giảm cân được nhiều tới 23 kg cân nặng sau 3 tuần lọc máu,với chỉ định tuần đầu lọc máu liên tục ngày 1 lần liên tục tại bệnh viện khánh Lương.

Sau 3 tuần điều trị lọc máu, nhìn bên ngoài bệnh nhân rất gầy bởi đã giảm được 23 kg, tưởng như bệnh nhân đã được rút hết nước giảm cân về đúng trọng lượng khô cần đạt, về mức bình thường rồi.

Nhưng khi tôi siêu âm kiểm tra lại bệnh nhân, thấy hình ảnh dịch thừa vẫn còn rất nhiều trong cơ thể bệnh nhân, là hình ảnh của tràn dịch đa màng, mênh mông dịch trong ổ bụng, dịch màng phổi và dịch màng tim.

Do vậy, ở những bệnh nhân lọc máu sau cấp cứu suy tim nặng phải siêu âm ổ bụng kiểm tra lại để đánh giá xem có còn dịch đa màng không ?

kèm đo kích thước gan kiểm tra đánh giá chính xác sau điều trị lọc máu gan đã co nhỏ kích thước về bình thường chưa ?

kích thước gan có co giảm về mức bình thường được không ?

bệnh nhân đã về đúng trọng lượng khô chưa ?

Có vẫn cần phải chỉ định lọc máu giảm cân cho bệnh nhân tiếp tục, chứ không thể chỉ nhìn vẻ ngoài của bệnh nhân mà tự suy đoán là đã về đúng trọng lượng khô rồi dừng giảm cân ngay được.

1. Trong trường hợp lọc máu cấp cứu ở những bệnh nhân rất nặng, suy tim thừa nước rất nhiều, đe dọa giữa sự sống và cái chết, chỉ được phép lựa chọn 1 trong 2 mục tiêu. 

Đó là:

– Giảm creatinin, ure (thường đặt lưu lượng lọc máu cấp cứu tốc độ 180 ml/ph).

– Hoặc lựa chọn mục tiêu giảm cân lên hàng đầu, tôi thường đặt rút nước 2kg/1h00 (đây là công xuất cao nhất của máy thận nhân tạo) ở 1 – 2 giờ đầu lọc máu cấp cứu.

Các bệnh nhân ngày đó, khi bắt đầu được chuyển đến Đơn vị Thận nhân tạo để lọc máu, phần lớn không hiểu biết kỹ về bệnh của mình từ trước, nên thường đến ở thời gian rất muộn – trong bệnh cảnh lâm sàng nhìn chung rất nặng:

có suy tim ứ huyết, huyết áp tăng rất cao, thiếu máu nặng, phổi có ralers, khó thở, gan to, phù chi, bụng có thể cổ chướng – tuỳ theo mức độ mà có tràn dịch màng bụng nhiều hay ít, hoặc có tràn dịch đa màng (cả tràn dịch màng phổi và tràn dịch màng tim …).

Thậm chí, có bệnh nhân lần đầu tiên mới được phát hiện bệnh thận thì bệnh đã suy ở giai đoạn cuối – phải chuyển ngay đến Đơn vị Thận nhân tạo để lọc máu cấp cứu rồi đi ngay vào lọc máu chu kỳ.

Trong lúc cấp cứu chỉ được lựa chọn MỘT mục tiêu và tôi luôn chọn mục tiêu rút nước giảm cân đặt lên trên hết, để trước mắt cứu sống bệnh nhân trước đã, cho bệnh nhân được thoát ra khỏi nguy kịch như: cơn suy tim cấp, cơn phù phổi cấp, đe dọa tử vong.

Do vậy, mục tiêu rút nước giảm cân được ưu tiên lên hàng đầu trước tiên. Còn mọi vấn đề khác đều để lui lại cho những buổi lọc máu sau  này.

Với tốc độ lưu lượng lọc ở mức rất thấp, nhiều bệnh nhân cấp cứu chỉ chịu được lọc máu ở lưu lượng ở mức 90 ml/ph -> 120 ml/ph (tùy từng mức lọc mà từng bệnh nhân cảm thấy chịu được).

Nhưng lọc ở mức lưu lượng lọc máu rất chậm chủ yếu là ở mức 90ml/ph này thì các bệnh nhân vẫn đạt được mục tiêu rút được dịch 2 kg/1h00, đảm bảo giảm cân nhanh trong lúc cấp cứu bệnh nhân.

Có bệnh nhân rất nặng, tôi chỉ lọc máu được ở tốc độ rất chậm với lưu lượng 60 ml/ph. Bởi cứ nhích lên chút ít, chỉ mức 70 ml/ph là bệnh nhân đã khó thở rồi, lại phải giảm ngay lưu lượng xuống 60 ml/ph. Lọc máu ở những tốc độ rất chậm này rất dễ bị đông quả lọc xảy ra.

Trong cấp cứu các bệnh nhân nặng thế này, tôi luôn sẵn sàng chấp nhận rủi ro nếu bị đông quả lọc xảy ra, chỉ mong giảm nhanh được lượng dịch quá tải cho tim, cứu sống bệnh nhân thoát khỏi cơn phù phổi cấp trước tiên đã.  

Trong suốt 10 năm làm Thận nhân tạo, thực tế cấp cứu, tôi chưa gặp một trường hợp bệnh nhân nào bị đông quả lọc (các bác sĩ cấp cứu khác vẫn thường đặt tốc độ 180ml/ph, mà không như tôi đặt giảm tốc độ lọc xuống thật thấp hẳn ở mức 90 – 120 ml/ph, thậm chí thấp xuống nữa ở mức 60 ml/ph).

Sau lọc máu 1 – 2h00 trở ra, khi bệnh nhân đã rút được một lượng dịch ra khỏi cơ thể, đã nhẹ gánh hơn cho tim nhiều rồi, thì lúc này tôi mới bắt đầu điều chỉnh tăng dần lưu lượng lọc máu lên ở mức mà bệnh nhân có thể chịu được.

Do vậy trong lọc máu cấp cứu, câu cửa miệng của tôi là luôn phải hỏi bệnh nhân: “ở mức lọc máu này thì bệnh nhân có chịu được không ?”

Nếu tăng tốc độ dần lên đến mức bệnh nhân cảm thấy hơi khó chịu, tức ngực…thì ngay lập tức tôi phải giảm lưu lượng lọc máu xuống thấp về mức mà bệnh nhân chịu được.

Bởi nếu không điều chinh giảm tốc độ lưu lượng xuống ngay, thì bệnh nhân sẽ rất dễ bị lên cơn suy tim cấp, cơn phù phổi cấp xảy ra đe dọa tử vong tức thì.

Có những bệnh nhân được vào điều trị trước tiên tại Bệnh viện lao và phổi do có tràn dịch màng phổi, sau đó bệnh nhân mới được chẩn đoán không phải do lao, mà nguyên nhân chính là suy thận mạn giai đoạn cuối có suy tim ứ huyết kèm tràn dịch màng phổi.

Sau đó, bệnh nhân đã được gửi đến Đơn vị Thận nhân tạo để điều trị lọc máu – giảm cân.

Có bệnh nhân nặng trong khi cấp cứu cơn phù phổi cấp, nghe hai bên phổi đầy rales ẩm to hạt như tiếng mưa rào suốt từ hai đáy phổi lên đến hai đỉnh phổi.

Bệnh nhân đã được lọc máu cấp cứu, đặt rút nước giảm cân 2 kg/1h00 với lưu lượng lọc máu thấp chỉ = 90 ml/ph. Sau khoảng 15 phút lọc máu, bệnh nhân đỡ khó thở nhiều, nghe hai bên phổi đã khô hết rales.

Có bệnh nhân, khi đến viện vẫn không khó thở, nhưng chỉ sau khi được người nhà cõng từ tầng 1 lên tới tầng 3 vào Đơn vị lọc máu, mà bệnh nhân đã bị lên cơn phù phổi cấp điển hình.

Có bệnh nhân được khoa Hồi sức cấp cứu đưa đến Đơn vị Thận nhân tạo trong tình trạng suy thận giai đoạn cuối có kèm thừa nước rất nhiều – áp lực tĩnh mạch trung tâm đo được lên tới tận > 20 cmHg 

(áp lực tĩnh mạch trung tâm bình thường dao động từ 2 đến 7 mm Hg (từ 3 đến 9 cm nước), bệnh nhân phù phổi – suy tim rất nặng, huyết áp tụt, rối loạn nhịp thở, hôn mê sâu….

trong lọc máu cấp cứu phải thở máy hỗ trợ theo máy hoàn toàn, nâng huyết áp bằng Dopamint hoặc Adrenalin… và lọc máu rút nước là chủ yếu.

Để tránh được tối đa các biến chứng suy tim cấp, phù phổi cấp…. xảy ra sau phẫu thuật tạo lỗ thông động tĩnh mạch (cầu tay) ở các bệnh nhân mới đến Đơn vị Thận nhân tạo điều trị lọc máu,

trong khi Bệnh nhân chưa được lọc máu cấp cứu hoặc chưa được điều trị nội khoa đầy đủ để rút được hết khối lượng nước thừa trong cơ thể về đúng trọng lượng khô cần đạt mà Bác sĩ đã vội chỉ định cho bệnh nhân đi phẫu thuật tạo cầu tay ngay.

Do vậy, cần quyết định chọn đúng thời điểm gửi bệnh nhân đến Bác sĩ phẫu thuật mạch máu tạo cầu tay,

 và chỉ được thực hiện chỉ định gửi bệnh nhân đi phẫu thuật cầu tay sau khi bệnh nhân đã được điều trị tích cực lọc máu cấp cứu qua đường tĩnh mạch trung tâm kết hợp với điều trị nội khoa, truyền máu… có kết quả tốt trên lâm sàng như:

bệnh nhân đã hết khó thở, hết phù, phổi hết rales, gan không còn sờ thấy dưới mũi ức và bờ sườn, tĩnh mạch cổ không còn nổi…cùng được thể hiện trên các xét nghiệm:

siêu âm tim, siêu âm ổ bụng, X quang tim phổi, điện tâm đồ, máu, sinh hoá …đã thật sự ổn định – trước khi bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật tạo cầu tay.

Thực hiện giảm cân trên hết khi cấp cứu bệnh nhân với mục tiêu cứu sống bệnh nhân an toàn thoát cơn hiểm nghèo trước tiên.

Do vậy, trong suốt 10 năm làm Thận nhân tạo, quá trình cấp cứu, ca trực tôi đảm nhiệm hầu như không gặp bệnh nhân nào bị lên cơn phù phổi cấp sau phẫu thuật tạo cầu tay.

Thực tế mới chỉ gặp vài bệnh nhân sau phẫu thuật tạo cầu tay có nhịp tim nhanh > 90 ck/ph, đau ngực – khó thở nhẹ, nhưng nghe phổi không có rales,

các triệu chứng này kéo dài khoảng 1 đến 3 ngày, tự bệnh nhân chịu đựng và không dùng thuốc gì, đến lọc máu định kỳ ở những ngày tiếp theo, được giảm tiếp trọng lượng khô, các triệu chứng này cũng hết.     

1. Đặc biệt trong những dịp nghỉ lễ tết 30/4, 1/5, 2/9, 22/12, sinh nhật, giỗ, tết âm lịch và tết dương lịch, liên hoan…v..v..

mọi người thường hay tụ họp, quên lời bác sĩ dặn, ăn uống thoải mái, nên tăng cân nhiều, càng dễ lên cơn phù phổi cấp, suy tim cấp, cơn tăng huyết áp kịch phát, đột quị, tăng kali máu – ngừng tim đột ngột gây tử vong xảy ra… là thế.

Những ngày này, chúng tôi hay phải cấp cứu những bệnh nhân được người nhà đưa đến viện vào khoa thì tim đã đập rời rạc chỉ còn khoảng 20 – 30 chu kỳ/phút

(có bệnh nhân, kết quả điện tâm đồ thể hiện tim đập rất chậm, quá rời rạc, thậm chí đến mức không thể đọc được một nhịp tim trên điện tâm đồ).

Nếu lúc này cắm kịp kim vào người bệnh nhân, nối được với máy thận nhân tạo thì bệnh nhân sống, còn nếu không kịp thì bệnh nhân chết.

Có những bệnh nhân đã tử vong ngay từ trước khi người nhà đưa đến bệnh viện, không kịp đưa bệnh nhân đi cấp cứu.

Thậm chí có bệnh nhân được vợ điện thoại báo tin đến bệnh viện là chồng là bệnh nhân vừa bị tử vong khi đang đi du lịch cùng gia đình ở cách xa Hà Nội không kịp đưa vào bệnh viện địa phương cấp cứu.

Nhìn chung, bệnh nhân suy thận dù ure và creatinin có tăng cao đến mấy đi chăng nữa thì cũng không thể chết được.

Hơn nữa, khi đã phải chạy thận lọc máu thì đã có máy Thận nhận tạo làm việc hộ cho hai quả thận rồi, nên dù buổi lọc đó không hiệu quả chỉ giảm được ít ure, creatinin thôi thì bệnh nhân vẫn không thể chết vì ure và creatinin đang còn cao được.

Nguyên nhân chính tử vong ở bệnh nhân chạy thận lọc máu tử vong thường gặp ở đây, chủ yếu bệnh nhân chết bởi biến chứng tim mạch, do suy tim quá tải thừa nước gây suy tim cấp, phù phổi cấp, hen tim, cơn tăng huyết áp kịch phát, đột quị…v.v…

1. Trong suốt thời gian 10 năm làm thận nhân tạo, các buổi lọc máu mà tôi làm việc, đã từng gặp khoảng 4 – 5 bệnh nhân trong quá trình lọc máu bị ngừng tim.

Có bệnh nhân trong khi đang lọc máu, trở mình ngồi dậy để uống nước, đột nhiên trợn mắt ngừng tim – ngừng thở, phải cấp cứu đấm tim – ép tim ngoài lồng ngực – bóp bóng.

Chúng tôi đã ép tim kèm dùng các thuốc cấp cứu…sau khoảng 1h00 đều cứu sống các bệnh nhân thành công.

Sau khi cấp cứu bệnh nhân lọc máu tim đã đập trở lại bình thường được khoảng 30 phút thì lúc này bệnh nhân đã tỉnh táo hoàn toàn, lại nói chuyện được với mọi người như bình thường, như vừa mới trước đó chưa từng bị ngừng tim bao giờ, khi thực tế vừa mới xảy ra.

1. Kết thúc cuối các buổi lọc máu, truyền dịch dồn trả máu về cơ thể Bệnh nhân: kíp thận nhân tạo lọc máu có tôi đảm nhiệm trong suốt 10 năm đó:

trong và sau các buổi kết thúc lọc máu cũng chưa từng bao giờ có một bệnh nhân nào bị lên cơn suy tim cấp, phù phổi cấp, do dồn dịch về cơ thể nhanh, quá sức chịu đựng của bệnh nhân với tim đã suy, để bệnh nhân phải cấp cứu hoặc bị tử vong xảy ra.

Mặt khác, bệnh nhân thận nhân tạo luôn thiếu máu nặng bởi hai thận teo nhỏ, suy chức năng đã lâu, kém sản xuất Erythropoietin là chất kích thích tủy xương tăng sinh hồng cầu.

Kèm theo do máu bị mất qua quả lọc trong từng buổi chạy thận…v..v…

Cùng kết hợp với các nguyên nhân suy tim khác, đã làm cho tim suy ở bệnh nhân chạy thận nhân tạo lọc máu ngày càng nặng thêm.

Có những bệnh nhân Henoglobin (Hb) rất thấp chỉ 4,5 – 6g/l (Hb bình thường > 12 -16 g/l), Hồng cầu thấp chỉ 1 – 1,5 triệu (Hồng cầu bình thường: 5 triệu), Hematocrit thấp chỉ trong khoảng 20 – 30% (bình thường Hematocrit > 36-38%) không thể khá hơn lên được,

dù các bệnh nhân này vẫn được bệnh viện lọc máu đủ 4h00/buổi x 3 buổi/tuần, cùng điều trị nội khoa tích cực và có truyền 1 bịch máu 250 ml/1 lần đều đặn hàng tuần.

1. Các bệnh nhân thận nhân tạo lọc máu chu kỳ dài ngày, hơn 97% bệnh nhân có tim suy không hồi phục với nhiều mức độ khác nhau (suy tim độ 2 -> suy tim độ 4).

Khi lên máy chạy thận lọc máu với lưu lượng 250 – 300 ml/phút (theo tiêu chuẩn quốc tế thì lọc máu lưu lượng 300 ml/phút mới đạt yêu cầu bệnh nhân khỏe mạnh).

Nhiều bệnh nhân có suy tim không chịu được lưu lượng mức 300 ml/phút này, mà thực tế chỉ đạt lưu lượng 250 ml/phút hoặc hơn 200 ml/phút) x 4h00/1 buổi x 3 buổi/1 tuần, lọc máu trường kỳ quanh năm, hết năm này qua năm khác.

Bởi hơn 97% các bệnh nhân có suy tim không hồi phục với các mức độ khác nhau.

Nên lọc máu càng lâu dài càng dễ là nguyên nhân gây suy tim tiến triển nặng dần lên.

Nếu bệnh nhân không được khám kiểm tra điều trị thường xuyên, kèm thêm điều trị nhiều loại thuốc đắt tiền, dùng suốt đời cùng song song với chạy thận lọc máu, vượt sức chi trả, không được bảo hiểm thanh toán.

Chạy thận nhân tạo lọc máu cho bệnh nhân cũng giống như ta nấu cơm sao cho dẻo chín đều, không bị trên chín dưới khê tứ bề nhão nhoét.

Trong lọc máu cũng vậy, ta phải biết lúc nào cần tăng hoặc giảm tốc độ lưu lượng lọc máu xuống để điều chỉnh theo cảm nhận của bệnh nhân.

Tôi vẫn luôn phải hỏi bệnh nhân là với mức lưu lượng lọc máu như thế này thì bệnh nhân có thể chịu được không ? (và đây là câu cửa miệng mà tôi vẫn luôn phải hỏi trong lúc cấp cứu bệnh nhân).

Bởi tốc độ lưu lượng lọc máu nếu để quá sức chịu đựng của bệnh nhân sẽ dễ gây biến chứng cơn suy tim cấp, cơn phù phổi cấp xảy ra tức thì.

Hơn 97% bệnh nhân thận nhân tạo có suy tim không hồi phục, dù bệnh nhân sau lọc máu đã về đúng cân khô, nếu giảm cân nữa sẽ tụt huyết áp.

Các bệnh nhân này đều đã được khám gan trên lâm sàng, đa số gan không còn sờ thấy, hoặc gan mấp mé dưới bờ sườn, đã được siêu âm đo kích thước gan để kiểm tra kết quả thực sự lọc máu bệnh nhân đã về đúng cân khô chưa ?

Siêu âm có hơn 84% bệnh nhân kích thước gan đã co nhỏ được về bình thường (là gan đàn xếp bởi suy tim từ độ 3 trước lọc máu đã trở về suy tim độ 2 khi kết thúc lọc máu có gan đã co nhỏ được về bình thường).

Nhưng khi chụp phim x quang, chỉ số tim ngực đo thấy diện tim vẫn to > 50% lồng ngực với hơn 97% bệnh nhân (đo diện tim bình thường và diện tim ở người có suy tim độ 1: chỉ số tim ngực < 50% lồng ngực), chủ yếu là suy tim độ 3, suy tim độ 2 ít hơn.

Những bệnh nhân suy tim độ 4, sau lọc máu khám gan trên lâm sàng vẫn còn to mấp mé hoặc dưới bờ sườn, siêu âm có kích thước gan vẫn to hơn bình thường với chỉ số tim ngực có diện tim to chiếm 65 –> 70% lồng ngực (12 %).

Vậy nên càng chạy thận lâu ngày, tim càng suy không hồi phục như kết quả nghiên cứu tôi đã gặp ở hơn 97% bệnh nhân lọc máu chu kỳ là vậy.

Chỉ có hơn 2% bệnh nhân mới chạy thận nhân tạo lọc máu chu kỳ chưa lâu, được đo diện tim trên phim chụp x quang có chỉ số tim ngực có kích thước < 50% là diện tim vẫn ở trong giới hạn kích thước bình thường hoặc suy tim độ 1 (diện tim chưa to).

Nhưng càng lọc máu lâu dài với nhiều nguyên nhân như trên,  qua các năm tháng, dần dần về sau sẽ dẫn tới suy tim không hồi phục và diện tim ngày càng to. 

Năm 2001 tôi học xong nghiên cứu sinh trở về bệnh viện Thanh Nhàn làm việc tiếp tại khoa Thận – Tiết niệu.

Tới năm 2003, Bệnh viện chuyển tôi đến làm việc tại khoa Thận nhân tạo.

Năm 2003 -> năm 2009 tôi làm việc tại khoa Thận nhân tạo bệnh viện Thanh Nhàn. Có 3 Bác sĩ Thận nhân tạo luân phiên nhau quay vòng trực thường trú tại bệnh viện 24h00/ngày trong cả 1 tuần đó là 1 bác sĩ trực thường trú, rồi lại nghỉ thường trú 2 tuần là 2 bác sĩ khác, rồi lại đến lượt mình trực thường trú cả một tuần.

Mỗi khi bệnh viện Thanh Nhàn tại khoa Hồi sức cấp cứu có bệnh nhân nặng cần được Hội chẩn, thì bác sĩ trực thường trú trong tuần đó sẽ được trực lãnh đạo bệnh viện Thanh Nhàn điện thoại báo tin, cho ô tô cấp cứu của bệnh viện đến nhà riêng của bác sĩ thường trú đó mời, đón và đưa bác sĩ đến ngay khoa Hồi sức tích cực hội chẩn, để tôi trực tiếp khám bệnh đánh giá tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân xem có cần lọc máu cấp cứu hay chưa ?  

Hoặc bệnh nhân đang lọc máu chu kỳ tại khoa Thận nhân tạo ở nhà có diễn tiến bệnh trở nặng bất thường, điện thoại báo tin trực tiếp tới bác sĩ thường trú, nghe qua kể bệnh, bác sĩ thường trú nhận thấy bệnh nhân trong tình trạng khẩn cấp, cần phải đưa đến bệnh viện lọc máu cấp cứu ngay cho bệnh nhân.

Khoa Thận nhân tạo bệnh viện Thanh Nhàn lọc máu chu kỳ cho bệnh nhân 4 cas/ngày.  Để có mặt sớm, đúng giờ lúc 6h00 sáng lọc máu ca 1 cho các bệnh nhân lên máy lọc máu.

Vì nhà xa, tôi đã phải thường xuyên đi làm ca sáng rất sớm 5h00 sáng đã ở ngoài đường. Nhất là trời mùa đông, khi đi làm trời rét ra đường vẫn tối đen như mực, vẫn phải có đèn đường bật sáng để rõ đường đi.

Suốt những năm tháng đó, hàng tháng, mẹ tôi cũng phải dậy sớm cùng tôi đều đặn 1 tháng/1 lần, tôi chở bà qua bệnh viện Hữu nghị Việt Xô, để bà vào phòng khám ngồi chờ khám bệnh.

Quá sớm nên chưa có ai đến, giờ đó mới chỉ có một mình mẹ tôi đến bệnh viện.

Có những hôm phòng khám bệnh viện còn chưa mở cửa cho bệnh nhân vào ngồi chờ khám bệnh, nên mẹ tôi còn phải đứng ở bên ngoài chờ đợi cho đến khi phòng khám mở cửa.

Còn tôi đi tiếp đến bệnh viện Thanh Nhàn khoa Thận nhân tạo làm việc cho kịp giờ. Sau khi chờ test xong các máy thận nhân tạo, để các bệnh nhân lên máy lọc máu ca 1 đúng 6h00 sáng.

Làm ca chiều kết thúc lọc máu thường khoảng 22h30 mới xong để được về nhà.

Có những hôm trên đường về nhà, từ bệnh viện Thanh Nhàn về đến nhà tôi ở 135B phố Yên Phụ cách xa khoảng hơn 10 km. Dọc trên đường về đêm người rất thưa thớt, trời mưa rất to, nước chảy tràn trên các đường phố xối xả ngập nhiều đoạn.

Tôi về đến đầu đường Thanh niên thấy nước chảy ngập Hồ Tây từ bên này tràn qua lòng đường Thanh niên sang hồ Trúc Bạch bên kia đường, mênh mông là nước không xác định được đâu còn là đường Thanh niên để đi.

Lúc đó khoảng hơn 23h00 đêm không có một bóng người.

Cuối cùng, tôi lấy hết can đảm, bằng cách dò dẫm suốt cả đoạn đường Thanh niên đến dốc Yên Phụ nhìn chỉ thấy toàn nước ngập ngang bánh xe, chảy xiết, xe trực đổ nghiêng theo dòng nước, chỉ sợ xe lao nhầm xuống lòng hồ 2 bên đường.

Tôi cố gắng đi ở giữa, trong hàng cây ở 2 bên còn nhô còn lên cao được xác định đó là lòng đường, để đi thật chậm về nhà.

Có năm, ngày 30 Tết âm lịch, kết thúc giờ làm việc cuối năm, dọc đường trở về nhà lúc hơn 6h00 tối. Trên suốt dọc đường khoảng 10 km về nhà, tôi thấy hai bên đường nhà nào cũng đóng kín cửa im ỉm, không bóng người ngoài đường.

Bởi giờ này, nhà nhà mọi người đều đã đang quây quần bên nhau làm mâm cơm tất niên thắp hương 30 Tết, nên chẳng còn ai ớ ngoài đường nữa.

Có lần, vào trưa chủ nhật, khoa Thận nhân tạo chúng tôi tổ chức liên hoan có mặt đầy đủ mọi người đang vui vẻ tại nhà hàng, thì nhận được cuộc điện thoại từ bệnh viện mời kíp trực thường trú gồm 1 bác sĩ là tôi và 1 kỹ thuật viên đến ngay bệnh viện để lọc máu cấp cứu cho bệnh nhân.

Do vậy, 2 người chúng tôi đã rời ngay buổi liên hoan của khoa ngày hôm đó, trở về nhà, chờ ô tô cấp cứu của bệnh viện đến nhà đón, đưa chúng tôi đến bệnh viện lọc máu cấp cứu cho bệnh nhân.

Mỗi khi như vậy, bệnh viện Thanh Nhàn đều đưa xe cấp cứu 24/24h00 đến tận nhà bác sĩ thường trú, đón và đưa bác sĩ đến bệnh viện nhanh nhất có thể, để kịp thời gian cứu sống bệnh nhân.

Đặc biệt là trong những đêm trời mưa rất to, nổi bong bóng to, tầm tã, xe ô tô cấp cứu của bệnh viện Thanh Nhàn đã đến nhà riêng của bác sĩ (là nhà tôi tại số 135B phố Yên Phụ), đón tôi đến bệnh viện Thanh Nhàn hội chẩn tại khoa Hồi sức cấp cứu, cần thiết lọc máu cấp cứu ngay cho bệnh nhân.

Khi lọc máu cấp cứu cho bệnh nhân 4h00 đã xong, ô tô cấp cứu của bệnh viện lại đưa tôi là bác sĩ thường trú trở về lại nhà ngay trong đêm hoặc tôi ngủ luôn tại bệnh viện đến sáng hôm sau ô tô bệnh viện mới đưa tôi trở lại nhà.

Năm 2006, khi đề tài về nghiên cứu siêu âm bệnh nhân thận nhân tạo cấp cở sở mà tôi vừa viết xong (đề tài đã được duyệt cuối năm 2004, thực hiện lấy số liệu xong cuối năm 2005).

Trước khi nộp bệnh viện Thanh Nhàn để nghiệm thu, tôi đã đến khoa Thận nhân tạo Bệnh viện Bạch Mai gặp Giáo sư Khôi nhờ Thầy góp ý kiến về đề tài này mà tôi nghiên cứu vừa viết xong.

Khi đọc xong, Thầy Khôi đã khuyên tôi gửi ngay bài tới Hội nghị tại Thượng Hải chuẩn bị được tổ chức trong vài tháng tới.

Đồng thời Thầy Khôi khuyên tôi gửi bài đi Nhật Bản (phải gửi trước 1 năm, nếu được chấp nhận thì năm sau sẽ báo cáo).

Thầy nói sẽ cùng tôi tham dự Hội nghị Thượng Hải qua các nước Đông Nam Á và tôi không phải lo gì về chi phí.

Bởi Thầy đã thấy đề tài nghiên cứu của tôi có ý nghĩa quá thực tiễn cho các bệnh nhân thận nhân tạo.

Nhưng hồi đó tôi đã không gửi bài nghiên cứu đi Thượng Hải cũng như không gửi bài nghiên cứu đi Nhật Bản.

Tại năm 2006 này, có một bệnh nhân là nữ, 50 tuổi. Gia đình giàu có và sống giữa Hà nội mà trước đó bệnh nhân chưa từng được khám phát hiện bệnh thận bao giờ.

Khi đi cấp cứu tại bệnh viện Việt Pháp nôn nhiều, vật vã, da nhợt…

Sau điều trị một ngày có đủ các xét nghiệm, lần đầu tiên chẩn đoán bệnh thận thì thận đã suy thận mạn tính giai đoạn cuối.

Bệnh nhân được chuyển sang khoa Hồi sức tích cực bệnh viện Bạch Mai điều trị 3 ngày.

Nguyện vọng gia đình xin chuyển bệnh nhân về điều trị tiếp tại Bệnh viện Thanh Nhàn lọc máu cấp cứu vào đầu giờ buổi chiều đúng ngày tôi làm việc.

Khám thấy bệnh nhân trong tình trạng rất nặng. Quá trình đặt catheter tĩnh mạch đùi chung đang lọc máu cấp cứu mà bệnh nhân không nằm yên được, vật vã liên tục, luôn trở mình thay đổi mọi tư thế khi đang lọc máu, đang nằm ngồi phắt dậy, đang ngồi lại nằm xuống…

(như vậy rất dễ bị hỏng ven, bởi kim bị di chuyển lệch hướng sẽ đâm xuyên thành mạch, gây máu tụ hỏng ven không lọc máu được).

Bệnh nhân luôn nói lảm nhảm những câu vô nghĩa nghe không hiểu, không nhận biết được chồng và con trai đang ở bên cạnh…

Đây là biểu hiện nặng của rối loạn tâm thần do ure máu tăng cao nhiễm độc vào não gây nên.

Gia đình đã xác định bệnh nhân không thể qua khỏi ngày hôm đó và đã yêu cầu tôi chọn điều trị cho bệnh nhân theo phương án tốt nhất, còn nước còn tát (vì gia đình có kinh tế), chấp nhận không được thanh toán bảo hiểm y tế.

Khi vừa được lọc máu cấp cứu xong lúc chiều. buổi tối muộn hôm đó khoảng 11h00 đêm, gia đình bệnh nhân đã tụ tập nhau đông đủ khoảng hơn 20 người, như thể là mọi người đến gặp mặt để chào bệnh nhân lần cuối tại bệnh viện.

Và họ rủ nhau đi gặp thầy bói xem ngay tối muộn lúc đó để xem thầy bói phán rằng bệnh nhân có thể sống qua được đêm ngày hôm đó hay không.  

Tôi đã điều trị nội thận tiết niệu tích cực cho bệnh nhân với các thuốc của các hãng tốt nhất có thể, với liều tối đa phối hợp điều trị lọc máu chu kỳ có truyền máu

(bệnh nhân thiếu máu rất nặng với số lượng hồng cầu chỉ khoảng 1,5 triệu, khi số lượng hồng cầu bình thường khoảng 5 triệu), tiêm thuốc tăng hồng cầu, truyền đạm, truyền sắt…

điều trị nguyên nhân kèm theo điều trị các triệu chứng, nhằm đưa các chỉ số xét nghiệm được nhanh vực lên, dần ổn định về mức bình thường.

Những ngày sau bệnh nhân dần phục hồi, thể trạng bệnh nhân dần khá lên nhanh chóng.

Cảm động khi thấy tôi điều trị cho mẹ, hai người con trai của bệnh nhân đã gọi tôi là mẹ và xưng với tôi là con.

Khi bệnh nhân bệnh đã ổn định hẳn, gia đình bệnh nhân đã trao đổi nguyện vọng với tôi rằng có nhà riêng mặt bằng rộng hơn 300 m2 không ngăn phòng, nhà cao 4 tầng và 1 tầng chìm dưới mặt đất,

muốn thành lập 1 cơ sở 10 máy thận nhân tạo tại nhà riêng để lọc máu cho người vợ tại nhà,

và sẽ mời 9 bệnh nhân lọc máu khác đang lọc máu tại khoa thận nhân tạo bệnh viện Thanh Nhàn chuyển về lọc máu cùng người vợ tại nhà riêng

(tổng số: 10 người  bệnh được lọc máu tại nhà bệnh nhân), để người vợ có bạn cùng trò chuyện cho vui trong quá trình lọc máu.

Người chồng bệnh nhân nói sẵn sàng chi trả tiền lọc máu miễn phí cho tất cả 9 bệnh nhân về nhà mình lọc máu cùng vợ, mà không cần dùng thẻ bảo hiểm y tế.

Họ rất mong tôi nhận lời đồng ý mở giúp cơ sở 10 máy lọc máu cho 10 bệnh nhân tại nhà riêng của họ.

Đồng thời muốn tôi xắp xếp thời gian ngoài giờ làm việc tại bệnh viện, trực tiếp đến nhà họ để lọc máu ngoài giờ cho 10 bệnh nhân này và họ sẽ trả tiền công cho tôi.

Tôi đã trao đổi với Giáo sư Nguyễn Nguyên Khôi (Đầu ngành Thận nhân tạo Việt Nam, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai và Chủ nhiệm khoa Thận nhân tạo Bệnh viện Bạch Mai), đã được Giáo sư Khôi đồng ý.

 Và Giáo sư Nguyễn Nguyên Khôi muốn đến thăm nhà bệnh nhân trực tiếp xem cơ sở tại nhà có đủ điều kiện để mở thận nhân tạo lọc máu hay không ?

 Sau đến thăm nhà bệnh nhân về, Giáo sư khôi đã trao đổi lại với tôi: “Nhà họ rất rộng, đủ điều kiện để lắp 10 máy thận nhân tạo tại đây.

Nhưng ngõ vào nhà thì đường hẹp quá, đường vào không đủ rộng để xe ô tô cấp cứu có thể vào được đến nhà mỗi khi tại đây có bệnh nhân lọc máu cần đưa đi cấp cứu tại bênh viện”.

Như vậy, nhà của bệnh nhân đã không có đủ điều kiện để được lọc máu tại nhà.

Tiếp tục lọc máu tại bệnh viện, đến năm sau đó, sức khỏe của bệnh nhân đã tốt hẳn lên nhiều, dần ổn định, gia đình ngỏ ý muốn bệnh nhân được ghép thận của người chồng hoặc 2 con trai trong gia đình đang sẵn sàng cho mẹ một quả thận để mẹ được ghép thận, nếu ai đó trong gia đình xét nghiệm có phù hợp.

Tôi đã điện thoại trao đổi với Giáo sư. Tiến sĩ. Bác sĩ Lê Trung Hải Bệnh viện 103.

Nhưng kết quả xét nghiệm của chồng và hai con trai, cả 3 người trong gia đình bệnh nhân không có ai tương thích để có thể ghép thận cho người mẹ.

Sau đó bệnh nhân đã đi Trung Quốc hy vọng được điều trị ghép thận, và bệnh nhân cũng phải chờ khoảng gần 2 năm sau thì mới được có thận tương thích để ghép cho bệnh nhân.

 Sau khi ghép thận, sức khỏe của bệnh nhân đã dần ổn định trở lại bình thường.

Trong các năm 2006, 2007, năm 2008 đã nhiều lần Giáo sư Nguyễn Nguyên Khôi nói với tôi: 

“Nếu lúc nào cảm thấy chán mà không muốn làm tại bệnh viện Thanh Nhàn nữa thì nói với Thầy, thì chỉ một tháng sau Thầy sẽ có ngay Trung tâm Thận nhân tạo tư nhân của Thầy mở ra cho tôi làm việc”. Nhưng tôi không có ý kiến gì.

Tết năm 2009, khi được đồng nghiệp báo tin, biết Giáo sư Nguyễn Nguyên Khôi đang trong tình trạng rất nặng, tim bị hẹp động mạch vành, hẹp > 90% lòng mạch, trên đoạn dài khoảng 6 cm, nhiều khả năng không qua khỏi.

Đồng nghiệp đã rủ tôi đến ngay bệnh viện Bạch Mai thăm Thầy không thì nhỡ không kịp…

Ngay lúc đó tôi đã điện thoại tới Thầy xem cụ thể thế nào.

Thầy đã nghe điện thoại và trả lời tôi với giọng rất yếu, nghe không rõ, nói là: “Thầy đang nằm cấp cứu tại khoa Hồi sức tích cực A9 Bệnh viện Bạch Mai,

Thầy khuyên tôi không làm bệnh viện Thanh Nhàn nữa, mà chuyển sang làm Bệnh viện Khánh Lương của Thầy vừa mới thành lập đã được cấp phép và Thầy sẽ lo hết thủ tục cho tôi khi chuyển sang”

Sau khi Giáo sư Khôi điều trị bệnh đã ổn định hẳn, tới tháng 9/2009 tôi đã chuyển sang làm tại Bệnh viện Khánh Lương, là Bệnh viện tư nhân chuyên ngành Thận nhân tạo của Giáo sư Nguyễn Nguyên Khôi (Đầu ngành Thận nhân tạo Việt Nam, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai và Chủ nhiệm khoa Thận nhân tạo Bệnh viện Bạch Mai), thành lập để lọc máu cho các bệnh nhân nghèo bị suy thận mạn giai đoạn cuối chạy thận nhân tạo lọc máu chu kỳ.  

Khi nhận lời chuyển sang làm việc tại Bệnh viện Khánh Lương Trung tâm Thận Lọc máu của Giáo sư Nguyễn Nguyên Khôi, tôi đã nói với Giám đốc Bệnh viện Thanh Nhàn – Đặng Văn Chính là

trong suốt 8 năm (từ năm 2001 -> 2009) sau khi học nghiên cứu sinh về bệnh viện Thanh Nhàn làm việc, ở cả khoa Thận – Tiết niệu và khoa Thận nhân tạo tôi chưa nghỉ phép một ngày nào.

Một năm được 12 ngày phép + số ngày (số năm công tác) = số ngày phép của nhân viên được nghỉ trong 1 năm

(theo đúng qui định, nếu ai không nghỉ phép ngay trong năm đó thì bệnh viện sẽ cắt – mất phép – không được nghỉ phép nữa nếu ngày phép của năm trước chưa nghỉ mà vẫn còn để lại sang năm sau).

Nhưng lúc này nghe vậy, Giám đốc Bệnh viện Thanh Nhàn Đặng Văn Chính đã trả lời ngay với tôi: 

“Bệnh viện sẽ giải quyết cho tôi được nghỉ tất cả các ngày phép cộng dồn của 8 năm trước mà tôi vẫn chưa nghỉ phép ngày nào đó.

Sau khi nghỉ hết phép của 8 năm trước đó, thì bệnh viện sẽ cho tôi nghỉ tiếp 3 tháng chấm công là nghỉ ốm (dù tôi không ốm).

Hết thời gian 3 tháng nghỉ ốm đó, bệnh viện sẽ đồng ý cho tôi nghỉ tiếp không lương cho đến khi nào tôi chán và muốn trở lại bệnh viện làm việc.

Bệnh viện Thanh Nhàn tha thiết yêu cầu tôi tiếp tục ở lại làm việc, khuyên tôi không chuyển sang làm tại bệnh viện Khánh Lương nữa.

Nhưng tôi đã nhận lời với Giáo sư Khôi bởi Giáo sư Khôi cho tôi phụ trách cả 2 máy: máy siêu âm + máy thận nhân tạo. 

Nên làm ở đây, tôi có thể siêu âm cho các bệnh nhân lọc máu bất cứ lúc nào, mỗi khi bệnh nhân vừa ở nhà đến (chưa lên máy thận nhân tạo lọc máu), hoặc bệnh nhân đang lọc máu, hoặc bệnh nhân vừa kết thúc lọc máu mà có diễn biến cấp cứu bất thường, cần siêu âm chẩn đoán nhanh, để có hướng điều trị tức thì, kịp thời cứu sống bệnh nhân.

Khi chuyển sang làm việc tại Bệnh viện Khánh Lương đây (từ 2009 đến 2012) tôi phải luôn bật điện thoại 24/24h00 để bất cứ lúc nào, quanh năm, nhất là trong đêm, bệnh nhân điện thoại gọi đến báo tin bệnh đột ngột trở nặng,

thì tôi đều nhấc ngay được điện thoại kịp thời, trả lời và hướng dẫn cho người nhà bệnh nhân gọi xe cấp cứu hoặc gọi taxi, đưa bệnh nhân đến bệnh viện gần nhất, nhanh nhất để được cấp cứu kịp thời.

Hoặc nếu thấy tình hình của bệnh nhân chưa thật cần cấp cứu tại bệnh viện ngay trong đêm mà có thể trì hoãn theo dõi thêm ở nhà, thì tôi đánh vần tên thuốc qua điện thoại,

hướng dẫn người nhà bệnh nhân đi tìm mua ở hiệu thuốc gần nhà nhất, nếu họ đi gọi trong đêm mà hiệu thuốc nào còn mở cửa, thì mua có thuốc mang về cho bệnh nhân uống…

Tại xóm chạy thận đối diện gần cổng bệnh viện Bạch Mai, có những bệnh nhân nghèo chạy thận lọc máu tại Bệnh viện Khánh Lương mà tôi điều trị.

Có những bệnh nhân gia đình quê ở xa, người nhà đi theo chăm sóc bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối lọc máu chu kỳ dài ngày hết năm này qua năm khác. 

Người bệnh sức khỏe yếu không thể làm việc gì đã đành. Người nhà đi theo chăm người ốm phải bỏ lại nhà cửa ở quê không có người ở, ruộng vườn ở quê bỏ hoang không người chăm sóc.

Trong khi người nhà lên Hà Nội chăm sóc người bệnh chạy thận chi tiêu ở thành phố rất tốn kém.

Do vậy, cả người đi chăm sóc bệnh nhân và người bệnh cùng đều không làm ra được của cải vật chất, đều không kiếm được ra tiền.

Có những gia đình bệnh nhân, trước khi có người nhà phải chạy thận nhân tạo thì kinh tế cũng khá giả, thậm chí có nhà to ở giữa phố cổ Hà Nội.

Chỉ vì có người nhà chạy thận lọc máu dài ngày mà sau đó đã phải bán nhà nhiều lần, phải chuyển đổi nhà mấy lần từ nhà to sang nhà nhỏ hơn, nhà bé dần.

Nhà đang ở trung tâm Hà Nội chuyển dần ra xa, rồi ở ngoại thành Hà Nội với nhà cấp 4. Bán dần mọi thứ trong nhà để dồn tiền chăm người bệnh, trải qua hết năm này qua năm khác.

Nhiều gia đình, sau đó hạnh phúc đã tan tác, gia cảnh đã xác xơ…

Có người nhà bệnh nhân (được bác sĩ khoa Thận nhân tạo bệnh viện Bạch Mai kể lại), trong lúc ngồi ở sảnh hành lang chờ bệnh nhân đang lọc máu, chắc đã vượt quá sức chịu đựng, đã tự thốt lên: “Tiên sư cha đứa nào nghĩ ra máy thận nhân tạo”

Có người nhà, cho tới khi người bệnh mất thì người nhà cũng không còn nước mắt để khóc nổi, khi những người còn lại trong gia đình cũng không còn gì để sống tiếp nữa.

Có gia đình trẻ hơn 30 tuổi, vợ mắc bệnh thận lần đầu tiên phát hiện bệnh thận thì bệnh đã ở giai đoạn cuối, creatinine tăng rất cao ở mức > 3800 mmol/L (là bệnh nhân có mức creatinine cao nhất trong suốt cuộc đời tôi hành nghề Bác sĩ).

Tại bệnh viện thấy hai vợ chồng luôn rất quấn quýt thắm thiết bên nhau, đã để lại 2 con tuổi còn nhỏ (tuổi mẫu giáo), ở lại quê nhà nhờ họ hàng chăm sóc, để chồng đi Hà Nội chăm sóc vợ nằm viện.

Gia đình phải bán hết các loại súc vật mà gia đình đang nuôi trong nhà: 4 con trâu, bò cùng mấy con lợn và chó…để có tiền chạy thận. Sau này gia đình bệnh nhân đã bán cả nhà.

Chồng cùng lên Hà Nội hẳn cùng vợ, chăm sóc vợ chạy thận lọc máu chu kỳ. Khi đó người chồng đã tìm việc là bán hoa quả ở chợ gần bệnh viện để kiếm sống qua ngày.

Bẵng đi vài năm sau, tôi thấy chị vợ xuất hiện trong chương trình phát sóng trên VTV1 về các bệnh nhân chạy thận nhân tạo chu kỳ tại Bệnh viện Bạch Mai.

Lúc đó, tôi thấy chị vợ trên vô tuyến đang kể về cuộc sống cơ hàn của những người chạy thận có bệnh cảnh giống như mình, khóc lóc kể về hoàn cảnh mình ở thuê nhà chạy thận khi chỉ còn một mình chống chọi lại với bệnh tật và đã bị chồng bỏ.

Có bệnh nhân thuê nhà ở xóm liều ngay sát cạnh bệnh viện Thanh Nhàn (nay là công viên Tuổi trẻ). Trong những lần công an truy quét dân nghiện tại xóm liều, bệnh nhân đã bị công an bắt nhầm 2  lần đưa về đồn công an.

Vì công an nhìn tưởng nhầm bệnh nhân là con nghiện, khi họ thấy tĩnh mạch cầu tay của bệnh nhân nổi to, giãn ngoằn nghèo giống như tay của con nghiện.

Nhiều bệnh nhân nghèo đã phó mặc hoàn toàn cho bệnh viện, khi được có thẻ bảo hiểm y tế thì bệnh viện cho được thuốc gì thì dùng thuốc ấy chứ không bao giờ có tiền mua thuốc phụ thêm.

Bảo hiểm thì cũng chi trả giới hạn cho được ở một mức trần nhất định. Khi nhu cầu các thuốc phụ thêm để cơ thể bệnh nhân được khỏe mạnh lên thì tốn kém rất nhiều.

Sống lay lắt như vậy, nên dù bệnh nhân được lọc máu chu kỳ hàng năm đủ 4h00/buổi x 3 buổi/tuần, vẫn được bệnh viện dù điều trị tích cực, nhưng các bệnh nhân này vẫn luôn trong tình trạng bệnh quá nặng, thể trạng khó có thể vực lên được.

Khi xét nghiệm hàng tháng kết quả: Henoglobin (Hb) rất thấp thường xuyên chỉ 4,5 – 6g/l (Hb bình thường > 12 g/l), Hồng cầu thấp chỉ 1 – 1,5 triệu (Hồng cầu bình thường: 5 triệu), Hematocrit thấp chỉ trong khoảng 20 – 30% (bình thường Hematocrit > 36%) là vậy.

Có vài bệnh nhân lọc máu tại bệnh viện Khánh Lương đã được vài năm, đã yêu cầu tôi ký giấy khám sức khỏe cho họ là đủ sức khỏe để nộp hồ sơ xin tuyển dụng đi làm kiếm sống qua ngày, dù chỉ là trông xe, bán hàng giải khát, bán cafe…. thuê. Nhưng chủ kinh doanh đều yêu cầu phải có giấy khám đủ sức khỏe thì mới nhận cho vào làm việc.

Các bệnh nhân đều nói với tôi là nếu tôi không ký cho họ có đủ sức khỏe để đi xin việc, thì họ sẽ không có tiền để tồn tại sống sinh hoạt qua từng ngày….

Khoảng 2 – 3 tháng sau, tôi có hỏi lại công việc của họ làm ở đó thế nào, thì tất cả mấy bệnh nhân đó đều trả lời: đã bị chủ cho nghỉ việc rồi, với lý do không có đủ sức khỏe để làm việc.

Tại bệnh viện Khánh Lương tôi được Giáo sư Nguyễn Nguyên Khôi (Đầu ngành Thận nhân tạo Việt Nam) giao quản lý các máy thận nhân tạo và máy siêu âm. Nên tôi có thể khám cấp cứu siêu âm cho các bệnh nhân cần chẩn đoán bất cứ lúc nào.

Kể cả khi bệnh nhân vừa mới ở nhà đến, hoặc trước giờ bệnh nhân chuẩn bị lên máy thận nhân tạo lọc máu, hoặc đang trong giờ lọc máu, hay sau khi vừa kết thúc chạy thận lọc máu có diễn tiến bất thường trở bệnh, đều được tôi siêu âm chẩn đoán cấp cứu nếu cần, để có hướng điều trị tích cực kịp thời cho bệnh nhân.  

Tại bệnh viện Thanh Nhàn, Giám đốc viện Thanh Nhàn Đặng Văn Chính có nói tôi là người vững chuyên môn nên được phép lựa chọn làm ở 1 trong 3 khoa là: Thận Tiết niệu, hay Thận nhân tạo hoặc Siêu âm là tùy ý tôi lựa chọn.

Và nếu tôi đã lựa chọn làm ở 1 trong 3 khoa đó rồi thì tôi sẽ chấm công 8h00 tại khoa đó và tôi chỉ được lựa chọn làm việc ở 1 khoa đang chấm công ở nơi đó mà thôi.

Chứ tôi không được phép làm ở cả 2 khoa trong 8h00 hành chính cùng lúc.  

Tôi đã lựa chọn làm tại khoa Thận nhân tạo trong 8h00 hành chính chấm công (bởi Thận nhân tạo là phải làm việc tập thể).

Đồng thời tôi chọn làm Siêu âm (từ 17h00 đến 19h00 hàng ngày), khám siêu âm ngoài giờ cho các bệnh nhân thận nhân tạo nào mà có biến chứng trong quá trình lọc máu, cần siêu âm chẩn đoán bệnh tức thì, để có hướng điều trị kịp thời cho bệnh nhân (vì làm siêu âm là độc lập, chỉ mình tôi làm siêu âm là được).

Những năm tháng đó, Bệnh nhân chạy thận nhân tạo ở các tỉnh đều dồn về Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Thanh Nhàn. Bởi máy thận nhân tạo tại các tỉnh khác vẫn chưa có.

Có những bệnh nhân nhà ở xa cách Hà Nội 50 – 70 km, mà họ hàng ngày vẫn về Hà Nội chạy thận chứ không thuê nhà tại Hà Nội.

Nên chỉ có những bệnh nhân lọc máu nào có biến chứng trong ngày, có nhà ở gần hoặc thuê trọ gần bệnh viện, hoặc nhà ở tại Hà Nội thì mới chờ được tôi đến 17 – 19h00 chiều, để tôi siêu âm chẩn đoán cho họ, để có hướng điều trị giúp họ được.

Khi làm siêu âm ngoài 8h00 giờ làm việc cho các bệnh nhân thận nhân tạo bị biến chứng, có những bác sĩ trực bệnh viện nhìn thấy tôi vẫn ở lại bệnh viện lúc 17h00 -> 19h00 và họ vẫn luôn lắc đầu với tôi.

Còn những ai nhà xa vẫn muốn về ngay cho kịp chuyến xe cuối ngày khi đã có biến chứng mà không thể chờ tôi đến cuối giờ lúc 17h00 – 19h00 chiều để được để tôi khám siêu âm chẩn đoán bệnh được, thì sau đó phải chấp nhận biến chứng xảy ra.

Ví dụ như có những bệnh nhân bị hỏng cầu tay … nhưng đến hôm sau mới quay trở lại bệnh viện khám bệnh và báo với tôi, bởi cầu tay không sờ thấy rung miu. Tôi đã siêu âm cầu tay cho bệnh nhân thấy có huyết khối tắc bán phần hoặc tắc hoàn toàn tĩnh mạch dẫn lưu từ cổ tay lan dọc lên đến nếp khuỷu tay dài khoảng 25 – 30cm.

Có người huyết khối gây tắc hoàn toàn từ cổ tay lan nhanh dọc qua nếp khuỷu tay lên đến tận 2/3 trên cánh tay. Thời gian cầu tay bị hẹp tắc đã quá 12h00, nếu được điều trị muộn chống đông lúc này cũng rất ít hy vọng để cứu vớt được cầu tay đã hỏng.

Hoặc có những người không có tiền mua thuốc, hoặc chỉ có tiền đủ mua 1 – 2 ống Lovenox, tiêm thuốc không đủ liều, hoặc tiêm thuốc gián đoạn bởi phải chờ thu xếp được tiền rồi mới mua tiếp được 1 – 2 ống Lovenox, rồi mới lại tiêm tiếp, sau đó cầu tay đều hỏng.

Do vậy, chỉ những bệnh nhân nào chờ tôi được đến 17h00 chiều thì tôi mới khám siêu âm chẩn đoán cho họ được, để có hướng điều trị kịp thời luôn cho họ mua được thuốc tiêm đủ liều thì mới hy vọng phục hồi cứu chữa được những cầu tay đã bị hỏng cho họ.

Tại bệnh viện Khánh Lương tôi đã siêu âm cho các bệnh nhân có biến chứng kịp thời, điều trị ngay tức thì, cứu vớt được nhiều bệnh nhân cầu tay đã hỏng trở lại bình thường hơn.

Cũng như siêu âm đặt rút nước giảm cân cho các bệnh nhân nặng có suy tim thừa dịch nhiều, để có chỉ định lọc máu đặt rút nước giảm cân được chính xác hơn.

Bệnh nhân được chỉ định lọc máu đúng mục tiêu, nhanh chóng thoát cơn hiểm nghèo hơn, nhanh về trọng lượng khô để ổn định về bình thường hơn….

So sánh kết quả điều trị lọc máu giữa bệnh viện Thanh Nhàn và bệnh viện Khánh Lương thì bệnh nhân lọc máu tại bệnh viện Khánh Lương có tôi quản lý cả máy thận nhân tạo và máy siêu âm nên đã điều trị cho bệnh nhân được kịp thời và hiệu quả hơn bệnh viện Thanh Nhàn.

Chính vì những kết quả này mà tôi đã có 4 nghiên cứu báo cáo tại các Hội nghị trong nước và 2 Hội nghị Quốc tế (năm 2008 và năm 2009 cách giờ đã 15, 16 năm).

Đặc biệt sau đó, tôi đã có báo cáo trực tiếp 4 nghiên cứu này tại Hội nghị Lọc máu ở Nhật Bản (6/2011) là vậy.

Hình ảnh các bệnh nhân chạy thận nhân tạo bệnh viện Thanh Nhàn và bệnh viện Khánh Lương khốn khó trước đây, đã như những thước phim quay chậm, hiện lên rõ ràng trước mắt tôi.

Nhất là các nhân bệnh tiểu đường, thể trạng to béo, có biến chứng suy thận giai đoạn cuối, kèm suy tim không hồi phục, với mạch máu xơ vữa kém giãn nở, khó chọc ven, nhanh hỏng cầu tay, lưu lượng lọc máu kém, với nhiều biến chứng nặng nề khác…

Khi hiện nay bệnh tiểu đường đang là nguyên nhân đứng đầu (khoảng 40%) trong tổng số các bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối lọc máu chu kỳ trên toàn thế giới.

Ở bệnh nhân có kèm béo phì, sẽ càng thêm nhiều khó khăn cho nhân viên y tế trong quá trình chọc đúng ven đã là khó, khi tiêu tốn nhiều thời gian cho nhân viên bởi ven chìm sâu khó chọc kim, làm sao để luồn được kim đi đúng hướng mạch máu, kim luồn đúng trong lòng mạch khỏi bị đâm xuyên qua thành mạch gây hỏng ven, gây đau đớn cho bệnh nhân trong từng buổi lọc máu.

Vậy mà đã có 2 bệnh nhân chạy thận nhân tạo 10 năm và 7 năm vừa lọc máu xong đến thẳng văn phòng đại diện Trung tâm tế bào gốc Bệnh viện Quảng Châu Trung Quốc tại số 15 Hồ Xuân Hương gặp tôi tư vấn.

Tôi nhìn thấy tay họ vẫn còn đang băng garo cầm máu cầu tay vẫn chưa ráo.

Cả hai bệnh nhân được tôi tư vấn, rất hy vọng được tôi trả lời rằng bệnh như họ giờ muốn đi cấy ghép tế bào gốc thì sẽ được Bệnh viện Trung Quốc tiếp nhận và sau cấy ghép tế bào gốc sẽ khỏi được bệnh.

Một bệnh nhân kể mình lọc máu đã 10 năm, mà tôi thấy tĩnh mạch cảnh ở 2 bên cổ của bệnh nhân nổi như chiếc đũa to và đập thình thịch.

Không cần khám tôi cũng biết chứng tỏ buổi chạy thận lọc máu vừa xong ngày hôm đó của bệnh nhân không đạt hiệu quả rút nước giảm cân.

Thực tế bệnh nhân vẫn còn thừa nước ứ dịch trong cơ thể rất nhiều.

Nếu lúc đó bệnh nhân mà nằm xuống để tôi khám lâm sàng thì chắc chắn tôi sẽ sờ thấy gan còn to dưới bờ sườn. Bởi tim suy quá tải không hồi phục.

Hoặc nếu lúc đó mà tôi siêu âm, thì chắc sẽ thấy còn nhiều dịch trong ổ bụng, màng phổi, màng tim.

Còn bệnh nhân kia kể rằng mình chạy thận lọc máu đã 7 năm, đã làm thủ tục chờ ghép thận tại bệnh viện Việt Đức đã 4 năm, mà chờ tới giờ vẫn chưa đến lượt được  bệnh viện gọi tên đã có thận để được ghép.

Nếu lúc đó mà tôi trả lời là bệnh sẽ chữa khỏi được, thì 2 người đó sẽ về thông báo ngay với tất cả các bệnh nhân trong Hội chạy thận lọc máu tại Hà Nội (họ có lập nhóm những người chạy thận cùng nhau chia sẻ), để cả nhóm sẽ cố gắng quyên góp cùng nhau cho đủ tiền, dồn vào để cho 1 hoặc 2 người trong nhóm được đi điều trị tế bào gốc, với hy vọng bệnh sẽ khỏi hoàn toàn.

Nghe vậy, nhìn thể trạng hai bệnh nhân lúc đó, tôi đã trả lời: “Không thể được”.

Bởi tôi hiểu khi nhìn thấy các bệnh nhân như thế này, đã chạy thận nhân tạo lâu dài nhiều năm, thường gặp nhiều biến chứng nặng nề vẫn xảy ra trước, trong và sau quá trình chạy thận nhân tạo như các bệnh nhân tôi đã gặp và nêu trên đây.

Là bác sĩ điều trị cho các bệnh nhân thận nhân tạo, khi tiếp xúc 2 bệnh nhân này cũng như tất cả các bệnh nhân trọng bệnh khác, hơn ai hết, tôi càng hiểu rõ khát vọng được sống khỏe mạnh của những người bị trọng bệnh hơn.

Bất lực trước cuộc sống, bệnh nhân nhiều khi chỉ dám ước muốn bệnh của mình không tiến trển nặng thêm nữa, chứ cũng chẳng dám hy vọng bệnh được thuyên giảm bớt đi hay khỏi bệnh, vì ước muốn vậy là quá xa vời. 

Tôi nghĩ, giờ có phương pháp cấy ghép tế bào gốc kèm tế bào miễn dịch NK tuyệt vời hơn, chẳng lẽ mình lại không làm ?

Khi tôi thấy ở lĩnh vực tế bào gốc này hầu như bệnh nào cũng được Trung Quốc tiếp nhận điều trị, giúp ích được cho mọi người trong cộng đồng xã hội rộng lớn, nếu thu xếp được kinh tế, sẽ có cơ hội tiếp cận, để có được sức khỏe tốt hơn, sống chất lượng và trường thọ hơn, cá nhân cùng gia đình và toàn thể xã hội sẽ hạnh phúc hơn.

Không như ở chuyên ngành Thận nhân tạo (Lọc máu) của tôi chỉ được nhận điều trị rất hẹp ở những bệnh nhân có thận đã suy ở giai đoạn cuối rất nặng. Tới lúc đó thì họ mới đến tôi để điều trị.

Cuộc đời họ phải gắn liền với máy chạy thận nhờ máy móc làm việc hộ thay cho hai quả thận của con người coi như đã chết, với cuộc sống của người chạy thận cực kỳ tốn kém về kinh tế để phụ thêm nữa vào nhiều loại thuốc đắt tiền khác ngoài việc chạy thận.

Bởi máy móc không thể thay thế hoàn toàn được cho hai quả thận của con người, vốn đảm nhiệm rất nhiều chức năng của cơ thể.

Nếu không có kinh tế đáp ứng được, thì cuộc sống của người bệnh dù chạy thận, vẫn không có chất lượng với diễn tiến bệnh ngày càng nặng nề, cùng với nhiều biến chứng hiểm nghèo, ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng của bệnh nhân xảy ra.

 Làm ở VPDD tế bào gốc Trung Quốc tại Việt Nam, tôi hướng dẫn mọi người hiểu rõ việc điều trị tế bào gốc. Nếu thu xếp được đủ kinh tế, nên đi điều trị sớm cấy ghép tế bào gốc để cải thiện, bệnh sẽ được đẩy lùi, mang lại hạnh phúc lớn cho gia đình và cho toàn cộng đồng xã hội.

Tôi đã rất vui khi được có thêm nhiều khám phá trải nghiệm ở lĩnh vực tế bào gốc, tế bào miễn dịch NK mới này. Nên tôi ngày càng yên tâm và rất yêu thích công việc tại văn phòng tế bào gốc và tế bào miễn dịch NK này. 

Nhưng càng có thời gian lâu dài theo dõi các bệnh nhân sau đi cấy ghép tế bào gốc ở Trung Quốc về nước, tôi càng nhận ra, ngoài những bệnh nhân có kết quả chuyển biến tốt lên nhanh chóng đáng kinh ngạc….v..v…

thì cũng có những bệnh nhân sau cấy ghép tế bào gốc ít có hiệu quả, hoặc hiệu quả không rõ ràng, hoặc không hề có 1 chút thay đổi cải thiện nào so với trước khi đi cấy ghép tế bào gốc.

Ví dụ như: có bệnh nhân suy thận độ 2 – 3 lúc đầu, sau đi cấy ghép tế bào gốc điều trị bệnh ở Trung Quốc về lần 1, bệnh có giảm. Nhưng sau đó, bệnh vẫn tiến triển nặng lên, bệnh nhân vẫn phải chạy thận.

Có những bệnh nhân đã đi cấy ghép tế bào gốc 3 lần (trong đó có cả người những đã đi cấy ghép tế bào gốc 3 lần – quá thời gian bác sĩ hẹn sau đó, tức là khi thu xếp có tiền thì mới đi cấy ghép tiếp được, không đúng với thời gian Bác sĩ  đã tư vấn hướng dẫn.

Hoặc có  người sau cấy ghép tế bào gốc về nước, vẫn không hề có mội chút cảm nhận nào là bệnh có tiến triển tốt dần lên, không hề có một chút cảm nhận khác biệt nào so với trước khi đi cấy ghép tế bào gốc

(như tôi đã gặp ở 1 bệnh nhân parkinson), khi bệnh nhân đã đi cấy ghép tế bào gốc 2 lần rồi, nhưng cũng đều không hiệu quả.

Do vậy, bệnh nhân đã chán nản, không đi cấy ghép tế bào gốc lần 3 nữa, dù bệnh nhân có đủ tiền để cấy ghép tế bào gốc 3 lần.

Hoặc có những bệnh nhân có kết quả sau cấy ghép tế bào gốc 1 lần, đã hồi phục ngay về bình thường nhanh chóng tức thì, xét nghiệm bệnh đã trở lại ngay bình thường, khỏe mạnh giống như trước đây khi chưa từng mắc bệnh. 

Nhưng hiệu quả chỉ được trong thời gian rất ngắn, khoảng 1 tuần đến 25 ngày, rồi bệnh lại đột ngột diễn biến quay trở nặng lại như cũ, như trước đó khi chưa từng đi cấy ghép tế bào gốc lần nào. 

 Ví dụ:

1)Suy thận nặng: Bệnh nhân đã được bác sĩ Việt nam yêu cầu phẫu thuật lỗ thông động tĩnh mạch (cầu tay), để chạy thận nhân tạo lọc máu chu kỳ, với xét  nghiệm creatinin tăng cao hơn 700 Mmol/l (creatinin bình thường < 120 Mmol/l).

Nhưng Bệnh nhân đã quyết tâm đi điều trị cấy ghép tế bào gốc kèm tế bào miễn dịch NK tại Trung Quốc. Và bệnh nhân đã nói dối tôi, khẳng định mình có đủ tiền đi cấy ghép tế bào gốc 3 lần, theo đúng như phác đồ Trung Quốc, mà đã được tôi hướng dẫn.

Sau lần 1 cấy ghép tế bào gốc về Việt Nam, bệnh nhân được xét nghiệm lại ngay, với kết quả creatinin 121 Mmol/l và creatinin luôn dưới 120 Mmol/l, ổn định kéo dài suốt 25 ngày.

Bệnh nhân khỏe mạnh trở lại, ăn ngủ tốt, tăng hơn 10 kg, cả gia đình rất vui mừng, bệnh nhân tự thay đổi cách xưng hô khi gọi tôi là mẹ xưng con.

Nhưng đến ngày thứ 25 thì creatinin của bệnh nhân lại đột ngột bắt đầu tăng trở lại.

Ngay tháng sau tiếp theo này, thì creatinin đã tăng cao nhanh trở lại như cũ.

Bệnh nhân đã phải chạy thận nhân tạo ngay trong tháng thứ 2 sau khi đi cấy ghép lần 1 từ Trung Quốc về nước. Bởi bệnh nhân đã hết tiền, không còn tiền để đi cấy ghép tế bào gốc tiếp lần 2 nữa.

2) Trẻ 7 tuổi bị liệt 2 chân từ nhỏ, đi học bằng ngồi xe lăn, bệnh nhân sau khi đi cấy ghép tế bào gốc tại Trung Quốc lần 1 về nước, đã bước đi vài bước được ngay (video bên Trung Quốc gửi về ngay thấy rõ).

Nhưng mới về nước được 1 tuần mẹ bệnh nhân đã gọi điện báo tin với tôi là bệnh nhân đã liệt trở lại không đi lại được giống hệt như trước đây, liệt hai chân trở lại giống y như khi chưa từng đi cấy ghép tế bào gốc, chân không thể cử động được nữa.

(gia đình cố gắng cũng chỉ thu xếp cho bệnh nhân đi Trung Quốc điều trị cấy ghép tế bào gốc được một lần).

3) Parkinson: có bệnh nhân Parkinson thậm chí còn không thấy có một chút hiệu quả nào sau khi đi Trung Quốc cấy ghép tế bào gốc lần 1 về nước.

Sau 1 tháng đi cấy ghép tế bào gốc,  bệnh nhân tiếp tục đi cấy ghép tế bào gốc lần 2, nhưng  vẫn không có chút hiệu quả nào, không thể chứng minh được là bệnh đã tiến triển tốt lên, so với trước khi cấy ghép tế bào gốc, làm bệnh nhân nản lòng, không đi cấy ghép tế bào gốc tiếp lần 3 nữa.

 …..v…v…………

 Bệnh nhân cấy ghép tế bào gốc tại Việt Nam (thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội) tôi cũng thấy các bệnh nhân: Ví dụ:

 1)Thanh quản mất tiếng: Khám bệnh nhân tôi thấy có tiếng nói nhỏ yếu, nghe không rõ tiếng như mèo hen, và có sẹo vùng bụng.

Khi hỏi bệnh nhân tôi được biết đây là sẹo mổ lấy mô mỡ, để cấy ghép tế bào gốc tại Việt Nam, chữa trị giọng nói yếu ớt không ra tiếng.

Bệnh nhân kể sau cấy ghép tế bào gốc thì ngay lập tức giọng nói của bệnh nhân vang to khỏe như bình thường.

Nhưng nói vang to như vậy cũng chỉ được 1 tuần.

Sau đó tiếng nói đột nhiên lại nhỏ yếu, nghe khó – không rõ, trở lại như trước kia như khi bệnh nhân chưa từng cấy ghép tế bào gốc.

2) Khớp gối: Bệnh nhân đau khớp gối không đi lại được, chỉ nằm trên giường suốt ngày.

Sau cấy ghép tế bào gốc tại Việt Nam khỏe khoắn trở lại, không hề đau khớp, đi lại nhanh nhẹn bình thường như trước đó chưa từng bị bệnh khớp gối bao giờ.

Nhưng đi lại nhanh nhẹn bình thường như vậy chỉ được 1 tuần, rồi ngay sau đó bệnh quay trở lại nặng giống y như trước đây – Bệnh nhân lại như khi chưa từng cấy ghép tế bào gốc: đau khớp nằm tại giường 1 chỗ và không thể đi lại được.

…..v…v…………

Do cấy ghép tế bào gốc không hiệu quả, bệnh vẫn như cũ, nên đã từng có bệnh nhân cấy ghép tế bào gốc điều trị khớp gối tại Việt Nam sau đó tiếc tiền đã nói:

“Nếu như biết trước cấy ghép tế bào gốc chỉ hiệu quả được 1 tuần thế này thì họ đã không cấy ghép tế bào gốc”.

 Có bệnh nhân suy thận giai đoạn 2- 3 đã đi cấy ghép tế bào gốc đủ 3 lần tại Trung Quốc về Bởi đã cấy ghép tế bào gốc đủ 3 lần mà bệnh vẫn nặng lên và phải chạy thận.

Bệnh nhân kể sau cấy ghép tế bào gốc lần 1 về nước bệnh suy thận có giảm.

Nhưng sau khi cấy ghép tế bào gốc tiếp lần thứ 2 và lần thứ 3 (đã đủ 1 liệu trình) về nước thì bệnh không giảm đi mà lại vẫn tăng dần lên

Nhưng trong thời gian giữa các lần bệnh nhân đi cấy ghép tế bào gốc đều bị quá thời hạn mà TQ hẹn vài tháng đã lâu rồi mới đi cấy ghép tiếp, không đảm bảo đúng thời gian mà Trung Quốc đã hẹn là 1 tháng sau đi tiếp lần 2 và lần 3.

Trong thời gian nhỡ hẹn với Bệnh viện Trung Quốc đó, bệnh nhân đã tự dừng hết các thuốc Tây mà trước đó vẫn đang uống theo đơn của Bác sĩ Việt Nam khi chưa đi cấy ghép.

Tự đi khám bệnh ở nhiều nơi khác nhau, ai nói gì cũng nghe, thậm chí cắt cả thuốc nam uống….

Mãi sau này, bệnh nhân mới thu xếp được tiền để đi tiếp cấy ghép tiếp tế bào gốc lần thứ 2, rồi lần thứ 3.

Cuối cùng sau cấy ghép tế bào gốc lần 3 về nước được khoảng nửa năm, bệnh nhân đã phải đi làm cầu tay (AVF) chạy thận nhân tạo lọc máu chu kỳ.

Và bệnh nhân đã điện thoại liên tục cũng như đã trực tiếp đến VPDD Trung Quốc tại Việt Nam, yêu cầu đòi được trả lại tiền vì cho là đã cấy ghép tế bào gốc không thành công.

Bởi bệnh suy thận không đỡ mà vẫn nặng dần lên đến giai đoạn cuối và vẫn phải chạy thận nhân tạo.

Nếu không được trả lại tiền thì bệnh nhân sẽ viết đơn kiện gửi các nơi, gửi báo an ninh…

Bệnh nhân kể: để có tiền đi cấy ghép tế bào gốc này thì gia đình đã phải đi vay tiền ngân hàng thì mới có tiền để đi cấy ghép tế bào gốc tại Trung Quốc.

Có bệnh nhân sau khi cấy ghép tế bào gốc đã đủ 3 lần điều trị bệnh mắt bị viêm màng bồ đào tại Trung Quốc về nước. Cũng không tuân thủ theo đúng liệu trình Trung Quốc đã hướng dẫn như với bệnh nhân kể trên.

Sau khi về Việt Nam được vài tháng, bệnh nhân gọi điện thoại tới VPDD và 2 lần trực tiếp đến VPDD Trung Quốc tại Việt Nam, bắt đền, yêu cầu VPDD cho bệnh nhân được đi cấy ghép tế bào gốc tiếp lần 4 là ghép tế bào gốc MIỄN PHÍ.

Bệnh nhân kể sau cấy ghép tế bào gốc cấy ghép lần đầu tiên về Việt Nam thì mắt của bệnh nhân nhìn đã sáng ra, bệnh đã đỡ nhiều.

Nhưng sau khi đi cấy ghép tế bào gốc tiếp lần thứ 2 và lần thứ 3 (đủ 1 liệu trình nhưng thời gian quá hạn không thực hiện đúng như Trung Quốc đã hẹn, và cũng tự ý khi khám dùng thuốc các nơi, không tuân thủ theo TQ hướng dẫn).

Về nước sau vài tháng, bệnh nhân thấy mắt không thấy tiến triển khá lên, mà nhìn kém đi.

Bệnh nhân đã điện thoại liên tục và trực tiếp đến văn phòng nhiều lần, bắt đền, yêu cầu VPDD Trung Quốc tại Việt Nam phải đồng ý cho bệnh nhân được đi tiếp cấy ghép tế bào gốc lần 4 và là MIỄN PHÍ, vì bệnh nhân đã đi cấy ghép tế bào gốc tại Trung Quốc 3 lần đủ 1 liệu trình, nhưng bệnh vẫn không có hiệu quả.

Tất nhiên là không bao giờ yêu cầu của các bệnh nhân này được đáp ứng. Bởi Giáo sư Vương Vinh Hoa đã từng giải thích rất rõ ràng cho các bệnh nhân trước giờ chuẩn bị nằm lên bàn cấy ghép tế bào gốc: 

“Cho đến giờ ông ấy vẫn chưa hiểu là tại sao có bệnh nhân sau cấy ghép tế bào gốc có kết quả tốt lên, nhưng có bệnh nhân sau cấy ghép tế bào gốc thì lại không có hiệu quả…” là rất đúng.

Nhưng cấy ghép tế bào gốc, tại sao kết quả lại như vậy ? Cũng như Giáo sư Vương Vinh Hoa, tôi cũng đã có thời gian dài theo dõi các bệnh nhân sau cấy ghép tế bào gốc về nước, trong lòng luôn có câu hỏi thắc mắc không hiểu.

Tôi thấy tại Trung tâm tế bào Bệnh viện Meyo (tế bào gốc) Quảng Châu Trung Quốc đã điều trị hội tụ đầy đủ những ưu việt nhất về cấy ghép tế bào gốc là:

Luồn catherter từ động mạch đùi chung theo động mạch chủ bụng lên tạng bệnh cần điều trị để bơm trực tiếp tế bào trung mô cuống rốn trẻ sơ sinh – người trẻ tuổi nhất: 0 tuổi vào đúng tạng bệnh (Thận, Gan, Tụy, Dạ dày, Tim, Não….) qua đường động mạch.

Trung tâm tế bào gốc phải nằm sát cạnh, liền kề bệnh viện Tế bào gốc, để đảm bảo tế bào gốc tươi sống trên 95%, đưa được ngay vào cơ thể bệnh nhân trong cùng buổi sáng, thời gian trong 6h00 (từ 8h00 -> 14h00 chiều), với số lượng 2 tỉ tế bào/1 phần tế bào gốc được cấy ghép ngay vào một tạng bệnh (nếu bệnh nhân có 2 bệnh thì sẽ đưa 2 phần tế bào gốc vào 2 tạng bệnh, người suy thận có 2 quả thận là 2 tạng nên mỗi 1 quả thận phải cấy ghép 1 phần tế bào gốc).

Nếu đến 14h00 chiều mà vẫn chưa đưa được tế bào gốc vào cơ thể người bệnh, thì lúc này tế bào gốc sẽ không còn đảm bảo tươi sống > 95% nữa, và phải bỏ đi (bởi tế bào gốc có thời gian lưu trữ rất ngắn chỉ trong 6h00).

Vậy nếu khi tế bào gốc phải di chuyển với thời gian xa khi trung tâm tế bào gốc không nằm cùng chung trong một khuôn viên bệnh viện hoặc không nằm sát liền kề bệnh viện thì sẽ không thể đưa được tế bào gốc vào cơ thể ngay trong buổi sáng được.

Hoặc tế bào gốc dạng bôi hay tế bào gốc dạng uống đều phải qua thời gian sản xuất, đóng gói, lưu trữ, vận chuyển…trong khi tế bào gốc thực tế phải lưu trữ trong điều kiện rất khắt khe: âm 196 độ trong môi trường ni tơ lỏng, nên tế bào gốc dạng bôi hay uống đều không thể đảm bảo chất lượng tế bào gốc tươi sống > 95% như Bệnh viện Meyo Quảng Châu Trung Quốc đã thực hiện tối ưu được.

Hoặc các sản phẩm đó thực chất không phải là tế bào gốc.

Tế bào gốc trung mô cuống rốn của Bệnh viện Quảng Châu Trung Quốc được nuôi cấy nhân bản trong 14 ngày (nếu tế bào gốc được lấy từ mô mỡ thì nuôi cấy nhân bản dài hơn, từ 6 -> 8 tuần) ở nhiệt độ âm 196 độ C trong môi trường ni tơ lỏng.

Tế bào gốc trung mô cuống rốn đường động mạch, được kết hợp với truyền tĩnh mạch tế bào Miễn dịch NK, tăng cao sức đề kháng chống lại bệnh tật.

Với giá thành trọn gói của Trung Quốc 200 triệu/1 phần tế bào gốc và 100 triệu/ 1 phần tế bào miễn dịch NK.

Với phương pháp tối ưu như vậy mà Trung Quốc vẫn gặp các bệnh nhân sau cấy ghép tế bào gốc kết hợp truyền tế bào miễn dịch NK điều trị không hiệu quả. 

Nên giáo sư Vương Vinh Hoa mới phải tư vấn khi bệnh nhân chuẩn bị lên bàn cấy ghép tế bào gốc “Ông ấy vẫn chưa hiểu tại sao có bệnh nhân kết quả sau cấy ghép rất tốt, nhưng có người lại không” là vậy.

Cuối năm 2016, tại Hội thảo tế bào gốc của Nhật Bản tôi được biết: Tế bào gốc Nhật Bản được lấy từ mô mỡ của chính người bệnh để nuôi cấy rồi nhân bản lên.

Vậy đây là tế bào gốc tự thân được lấy từ chính cơ thể của người bệnh, nên họ bao nhiêu tuổi thì tế bào gốc của họ cũng đã ngần ấy tuổi rồi.

Tế bào gốc của cơ thể mình, bằng chính số tuổi của mình, nên đã và đang lão hóa nhiều rồi.

Như vậy mục đích điều trị bệnh bằng tế bào gốc tự thân được lấy từ mô mỡ của chính người bệnh cao tuổi để nuôi dưỡng nhân bản lên rồi đưa trở lại cơ thể người bệnh sẽ không thể có hiệu quả bằng cấy ghép tế bào gốc trung mô cuống rốn trẻ sơ sinh – người trẻ tuổi nhất: 0 tuổi.

Hơn nữa, tôi cũng được biết đưa tế bào gốc vào cơ thể người bệnh theo đường tĩnh mạch tới toàn bộ cơ thể, bao gồm cả tạng bệnh cũng như tạng không bị bệnh.

Như vậy, hiệu quả điều trị bệnh sẽ không thể bằng cấy ghép tế bào gốc qua đường động mạch, tập trung chỉ đưa tế bào gốc vào đúng tạng bệnh.

Đó là chưa nói đến số lượng tế bào gốc đưa vào tạng bệnh là bao nhiêu ? chất lượng tế bào gốc đảm bảo tươi sống được bao nhiêu phần trăm ?

Hơn nữa giá thành tế bào gốc của Trung Quốc chỉ 200 triệu/1 phần tế bào gốc và 100 triệu/ 1 phần tế bào miễn dịch NK là giá trọn gói khi sang đến đất Trung Quốc.

Như vậy, giá tiền cấy ghép tế bào gốc của Trung Quốc rẻ hơn rất nhiều lần so với giá tiền cấy ghép tế bào gốc của Nhật Bản là 54.000 usd/1 lần.

Và đây chỉ có tiền cấy ghép tế bào gốc được tính tỉ giá chuyển đổi sang tiền Việt khoảng gần 1,3 tỷ vnd, không kể tiền visa, vé máy bay khứ hồi, và tiền ăn ở, lưu trú khách sạn… trong thời gian đi cấy ghép tế bào gốc tại Nhật Bản là chưa được cộng vào.

Hơn nữa tế bào gốc tác dụng không ổn định ở từng người, với thời gian hiệu quả rất ngắn, bị thải rất nhanh. Nên Trung Quốc đã phải đưa ngay tế bào gốc vào cơ thể người bệnh ngay trong cùng buổi sáng.

Do vậy, người bệnh phải đi điều trị cấy ghép tế bào gốc nhiều lần. Như thế khi điều trị bằng tế bào gốc được tính ra có giá thành vô cùng cao, đặc biệt là đi cấy ghép tế bào gốc tại Nhật Bản.

Nhưng bởi khát vọng mạnh mẽ trong mỗi người luôn mong được sống khỏe mạnh, nên đã bằng mọi giá dồn hết tiền để được đi cấy ghép tế bào gốc.

Như vậy mà có những người vẫn không đạt hiệu quả. Ví dụ:

Có bệnh nhân Tiểu đường tiêm Insulin – Suy thận: Ngay khi Trung Quốc mới bắt đầu mở văn phòng đại diện tại Việt Nam, bệnh nhân đã đến gặp tôi để được tư vấn lần đầu tiên, có creatinin máu: 162 Mmol/l (creatinin máu bình thường: < 120 Mmol/l).

Bệnh nhân đã đến gặp tôi, để được nghe tư vấn nhiều lần rồi. Lần nào bệnh nhân cũng khẳng định rằng mình là Giám đốc, có đủ tiền điều trị như tôi đã tư vấn

(cấy ghép tế bào gốc vào thận đắt gấp đôi các tạng khác như: não, tim, gan, tụy …chỉ là 1 tạng), mỗi người có 2 quả thận và mỗi 1 tạng là 1 quả thận phải cấy ghép 1 phần tế bào gốc.

Nhưng sau nhiều lần đến nghe tư vấn, tưởng bệnh nhân về sẽ đi cấy ghép tế bào gốc ngay, nhưng thực tế bệnh nhân vẫn không quyết định đi cấy ghép tế bào gốc.

Cuối cùng gần 3 năm sau, mãi tới khi bệnh nhân đã phải chạy thận rồi, tới lúc này, sau đó bệnh nhân mới quyết định đến gặp tôi, để đồng ý đóng tiền visa và vé máy bay, đúng lúc này Trung Quốc lại rút về nước, nên bệnh nhân không đi Trung Quốc cấy ghép tế bào gốc được.  

Tôi biết có rất nhiều người Việt Nam vẫn có tư tưởng giống như Bác  bệnh nhân này.

Dù đã có đủ tiền, nhưng phải mãi đến khi bệnh đã ở đường cùng rồi, không thể lùi hơn được nữa, bởi lúc này giữa sống và chết, thì bệnh nhân mới quyết định chi tiền cho sức khỏe.

 Và đây cũng không phải là quyết định suy nghĩ của riêng chỉ bác bệnh nhân này.

 Sau đó khoảng hơn 3 tháng, cuối năm 2016, tế bào gốc Nhật Bản bắt đầu sang Việt Nam.

 Tôi đã thông báo tới hơn 20 người, có nhu cầu đi Trung Quốc cấy ghép tế bào gốc điều trị bệnh, mà đã chuẩn bị đủ tiền, và muốn mua visa cùng vé máy bay, nhưng đã bị nhỡ bên Trung Quốc chưa đi được.

Tôi giới thiệu mọi người đến dự Hội thảo tế bào gốc của Nhật Bản (tôi đã đón Giáo sư Nguyễn Nguyên Khôi cùng đến tham dự Hội thảo tế bào gốc Nhật Bản).

Tham dự hôm đó có cả bác bệnh nhân Tiểu đường tiêm Insulin – Suy thận giai đoạn cuối chạy thận lọc máu này.

Tới lúc này, bác bệnh nhân mới ân hận vì đã không kịp thời đi điều trị cấy ghép tế bào gốc của Trung Quốc có nhiều ưu việt hơn và giá tiền cũng rẻ hơn của Nhật Bản rất nhiều lần.

Nhưng tới lúc này, không còn cách lựa chọn nào khác, bác Bệnh nhân đã đồng ý đi cấy ghép tế bào gốc tại Nhật Bản.

Cho dù lúc này giá  tiền = 54.000 usd/1 lần cấy ghép tế bào gốc, tính chuyển khoản sang tiền vnd khoảng gần 1,3 tỷ đồng/1 lần không kể tiền vé máy bay, visa, lưu trú ăn ở trong thời gian điều trị tại Nhật Bản (đắt hơn rất nhiều của Trung Quốc chỉ 200 triệu/lần mà lại là trọn gói).

Bác bệnh nhân đã đi cấy ghép tại Nhật Bản 5 lần (không kể lần đầu lấy máu).

Nhưng bệnh vẫn không có kết quả. Bệnh nhân vẫn bị lên cơn tăng huyết áp kịch phát, khi dùng các thuốc hạ huyết áp không giảm (huyết áp tối đa > 200 mmHg và huyết áp tối thiểu > 100 mmHg).

Bệnh nhân lại phải chạy thận nhân tạo.

Sau đó, bệnh nhân đã đi ghép thận tiêu tốn chi phí hết hơn 1 tỷ đồng.

Cách đây khoảng một năm, bệnh nhân cho tôi biết thận ghép của bệnh nhân đã bị suy thận trở lại, định lượng creatinin của bệnh nhân đã tăng trở lại ở mức 137 Mmol/l

(bệnh nhân cần xét nghiệm thêm mức lọc cầu thận để biết chính xác mức độ suy thận của bệnh nhân tại thời điểm hiện tại) khi hiện nay bệnh nhân đã hơn 70 tuổi, cơ thể có nhiều thoái lão hóa.

Nếu ở mọi người khác không có bệnh thận từ trước, mà ở tuổi hơn 70 này có thận suy nhẹ giai đoạn 1  hoăc giai đoạn 2 do thoái lão hóa thì cũng là bình thường.

Trong khi bác lại đang có bệnh tiểu đường tiêm insuline đã lâu, với một quả thận ghép của bệnh nhân phải làm việc gánh cho toàn cơ thể, thay cho hai quả thận vốn đảm nhiệm ở người bình thường.

Hơn nữa, thận của bệnh nhân được ghép từ người khác vào cơ thể của mình, khi tương thích giống nhau khoảng 70 – 80% giữa thận người cho và người nhận là đã được ghép rồi, làm gì có ai có tạng giống mình 100% để ghép cho mình đâu.

Khi thận ghép suy giảm dần chức năng theo năm tháng với khoảng thời gian sau ghép, như hiện giờ thận của bác giờ bị suy trở lại thì cũng không có gì ngạc nhiên.

Tôi đã khuyên bệnh nhân đi bệnh viện khám bệnh xét nghiệm kiểm tra Mức lọc cầu thận để đánh giá thận của bác hiện giờ đang suy chính xác ở giai đoạn nào.  

Tôi biết và theo dõi bệnh nhân này đã 9 năm qua, ngay từ khi VPDD Trung Quốc mới mở tại Việt Nam. Rất tiếc là giá như bệnh nhân quyết định đi cấy ghép tế bào gốc sớm ngay từ lúc xét nghiệm creatinin 162 Mmol/l khi Trung Quốc mới vào Việt Nam (từ 9 năm trước) thì biết đâu bệnh Tiểu đường tiêm Insulin – Suy thận của bệnh nhân được chữa trị cấy ghép tế bào gốc sớm hơn sẽ có hiệu quả hơn chăng.

Tôi đã khuyên bệnh nhân, giờ nếu dùng được SkQ1 hoặc UCF PURECELL là tốt nhất, để cải thiện thận ghép đã suy, cũng như cải thiện bệnh tiểu đường.

Nhưng tới lúc này, bệnh nhân với giọng đầy chán nản, hết hy vọng, đã trả lời tôi: “đến giờ thì bệnh nhân đã hết tiền, không còn tiền nữa để điều trị nữa” và thực sự buông xuôi.

Có Bệnh nhân rất nặng đang nằm điều trị tại khoa Hồi sức tích cực Bệnh viện Việt Đức, sau khi được gia đình đến văn phòng Tế bào gốc Trung Quốc tại 15 Hồ Xuân Hương gặp tôi tư vấn, đã quyến tâm đưa bệnh nhân bay ngay sang Trung Quốc điều trị cấy ghép tế bào gốc.

Gia đình đã mua 3 ghế nằm thương gia hạng nhất để ngả ra để cho bệnh nhân nằm. Có 3 người nhà bệnh nhân đi cùng để chăm sóc cho bệnh nhân.

 Tới bệnh viện Tế bào gốc Trung quốc buổi tối ngày hôm trước. Sáng sớm hôm sau, Bác sĩ tới thăm thì bệnh nhân đã hôn mê rất sâu. Bệnh nhân tiên lượng rất nặng, nhiều nguy cơ tử vong.

Ngay lập tức, gia đình đã xin bệnh viện tế bào gốc Trung Quốc cho bệnh nhân được quay trở lại Việt Nam. Vì e rằng nếu không nhanh thì bệnh nhân sẽ tử vong ngay tại đất Trung Quốc khi không đưa kịp về Việt Nam.

Bệnh viện tế bào gốc Trung Quốc ngay lập tức đã chuyển bệnh nhân quay trở lại về Việt Nam bằng xe cấp cứu trở lại khoa Hồi sức tích cực bệnh viện Việt Đức.

Đến trưa ngày hôm sau thì bệnh nhân tử vong.

Giám đốc VPDD Trung tâm tế bào Bệnh viện tế bào gốc Quảng Châu Trung Quốc tại Việt Nam cùng các nhân viên VPDD cũng đã đến viếng tại lễ tang của bệnh nhân.

Qua đây mới thấy, dù bệnh nhân bị trọng bệnh khó qua khỏi, nhưng có gia đình vẫn cố gắng thu xếp bằng mọi cách để đưa được người bệnh đi cấy ghép tế bào gốc tại Trung Quốc…

Năm 2017, 2018, 2019: Tôi là Tiến sĩ. Bác sĩ khoa Khám bệnh Bệnh viện Đa khoa Quốc tế VinMec. Đồng thời là Chuyên gia cố vấn Tế bào Miễn dịch tại VPDD Bệnh viện Najihashi Nhật Bản năm 2018.

Năm 2017 khi nộp hồ sơ tại bệnh viện Đa khoa Quốc VinMec, tôi đã được bệnh viện góp ý nên nhận lời họ làm việc tại khoa Thận nhân tạo, hoặc khoa Hồi sức cấp cứu, hoặc khoa Tim mạch, hoặc khoa Nội là đúng với các khoa thuộc lĩnh vực chuyên môn mà tôi đã làm trong suốt 34 năm trước đây.

Nhưng vì năm 2014 tôi đã thay đổi hẳn tư duy khi nhận lời làm chuyên gia cố vấn tế bào gốc và tế bào miễn dịch NK với Trung Quốc và Nhật Bản.

Nên khi vào làm tại Bệnh viện VinMec, tôi chỉ đồng ý nhận lời làm việc tại khoa Khám bệnh để có cơ hội tư vấn tới nhiều người, để mọi người biết cách quan tâm chăm sóc sức khỏe, ngay từ thời gian đầu, rất sớm,

ngay khi cơ thể mới chỉ có thoái lão hóa, hoặc mới có bệnh, bệnh chưa nặng, biết cách giữ gìn chăm sóc sức khỏe, và hiểu khám sức khỏe đều đặn định kỳ ngay từ sớm rất quan trọng như thế nào.

Đặc biệt, khám bệnh được định kỳ ngay từ khi chưa có bệnh là tốt nhất.

Không để đến khi mắc bệnh rõ ràng rồi mà vẫn không khám.

Không biết cách dùng tiền vào việc bảo dưỡng sức khỏe, để đến khi bệnh trở nặng đến giai đoạn cuối rồi mới vung tiền ra chi cho việc chăm sóc sức khỏe, thì mãi tới lúc này mới bắt đầu là đã quá muộn, ảnh hưởng lớn đến hạnh phúc của từng các nhân, gia đình cũng như toàn xã hội.

Tại văn phòng của Nhật Bản, cuối năm 2018, tôi được biết thông tin tế bào UCF của Úc đang chuẩn bị vào Việt Nam.

Năm 2019 tôi đã nhận lời là chuyên gia cố vấn tế bào UCF và SkQ1 Purcell Australia tại Việt Nam.

Bởi năm 2019, tôi tham dự hội thảo, được nghe trực tiếp Tiến sĩ Petter Britton (Chủ tịch Tập đoàn Purecell, Nhà sáng chế hàng đầu các sản phẩm chống lão hóa UCF, Chuyên gia Quốc tế về Nghiên cứu biến đổi y học Tái tạo tế bào. Hiện tham gia dự án lớn nhất Thế giới về chống lão hóa được chủ trì bởi Đại học Moscow State, Người sáng lập và phụ trách của Embryogenesis, Người sáng lập và cổ đông của y học tái tạo New Zealand QRM).

Tiến sĩ Petter Britton đã thuyết trình trong buổi Hội thảo của Purecell Australia về Sáng chế được cấp bằng cho công nghệ UCF của PURECELL (UCF: chuỗi-đầy-đủ hơn 700 cytokine, chemokine, exsoxome, hormon..v.v… thuộc 6 chủng loại).

UCF có trong Huyết tương máu cuống rốn trẻ sơ sinh – người trẻ nhất: 0 tuổi có nhiều chuỗi đầy đủ cytokine nhất (khác hoàn toàn với huyết tương giầu tiểu cầu ở người trưởng thành, có thay đổi số lượng, cũng như chất lượng phù hợp với từng độ tuổi).

UCF có mọi ưu thế ĐỘT PHÁ , VƯỢT TRỘI, VƯỢT BẬC hơn hẳn Tế bào gốc về mọi mặt: tuổi tác, chất lượng tế bào gốc, số lượng tế bào gốc, công nghệ phân tách bảo quản phức tạp, tốn thời gian nuôi cấy, thời gian lưu trữ ngắn, chi phí cao như tôi đã phân tích ở trên. 

UCF Purecell có 3 điểm vượt bậc so với tế bào gốc, đó là:

• Vượt bậc Thứ nhất:

Sự vượt bậc về khoa học tế bào, bắt đầu đi vào lĩnh vực cytokine. Trong lĩnh vực y học tái tạo tế bào toàn cầu hiện nay, hầu hết các dự án nghiên cứu khoa học đều tập trung phát hiện, thử nghiệm và áp dụng các loại tế bào gốc khác nhau trong sửa chữa tế bào và trị bệnh.

Nhà khoa học chủ chốt của Purecell và nhà phát minh sáng chế UCF – Giáo sư Andrew French đã lần đầu tiên phát hiện ra rằng:

không phải bản thân tế bào gốc (kể cả là tế bào gốc tự thân hay dị thân hay tế bào gốc từ cuống rốn trẻ sơ sinh) tự tiến hành sửa chữa tế bào, mà là nhờ các phân tử tín hiệu sinh học do chúng (chính các tế bào gốc) sinh ra – CYTOKINE.

Có hơn 700 loại cytokine này thuộc 6 chủng khác nhau. Khi chúng già đi, chúng làm việc trong các chuỗi khác nhau để tạo ra những hiệu quả trị liệu khác nhau.

Tế bào gốc là sử dụng cytokine để chọn lọc truyền các tín hiệu sửa chữa đến những tế bào gốc đang ngủ quên trong cơ thể, để đánh thức những tế bào này thực hiện cơ chế tự sửa chữa, và nhắm những tín hiệu sinh học tự nhiên này tới những tế bào gốc đang ngủ quên trong cơ thể.

Tế bào gốc lặp lại sự tự sửa chữa, chuỗi phản ứng domino này xác định hiệu quả của cytokine, liên tục, liên tiếp không có phản ứng từ chối hay phản ứng phụ nào, chính xác hơn, hiệu quả hơn, an toàn hơn và mạnh mẽ hơn.

Sáng chế được cấp bằng cho công nghệ UCF của PURECELL trích xuất hiệu quả 700 chuỗi-đầy-đủ cytokine thuộc 6 chủng loại,

và đột phá sâu hơn mức độ tế bào gốc, tiến vào lĩnh vực nhỏ hơn tế bào gốc nhưng mạnh mẽ hơn tế bào gốc là cytokine.

• Vượt bậc Thứ 2: 

Sự vượt bậc qua hạn chế về tuổi và đi vào kỷ nguyên của công nghệ sửa chữa bằng tế bào – không tuổi.

Giáo sư Andrew French cũng phát hiện ra rằng cho dù tế bào gốc tự thân của người trưởng thành có khỏe mạnh đến đâu cũng không phải là trẻ, và khả năng sửa chữa của cytokine không còn hiệu quả  và mạnh mẽ nữa do hạn chế về tuổi tác.

 Vì vậy, sáng chế UCF cytokine của PURECELL được trích xuất từ máu cuống rốn của người trẻ nhất: “không tuổi” – trẻ sơ sinh. 

Chuỗi cytokine huyết tương máu cuống rốn đầy đủ được trích xuất chọn lựa và tinh chế để đảm bảo chuỗi tổ hợp tối ưu nhất, với năng lực sửa chữa mạnh mẽ nhất, hiệu quả bền bỉ lâu dài và triệt để.

Đây là lý do để sáng chế công nghệ UCF cytokine  vượt qua tế bào gốc để trở thành tiên phong trong kỷ nguyên trị liệu tế bào, với công nghệ dẫn đầu thế giới.

• Vượt bậc Thứ 3:

UCF ĐỘT PHÁ về thời gian duy trì hoạt tính của sản phẩm tế bào, duy trì thời gian hoạt tính dài, sánh ngang với các sản phẩm thuốc tiêu chuẩn. 

Tế bào gốc có thời gian hoạt tính sinh học cực kỳ ngắn chỉ khoảng 6 tới 48 tiếng ở nhiệt độ phòng, vốn là nút cổ thắt chai của các ứng dụng và các phương pháp trị liệu y học tái tạo 

(chuyên gia Úc chia sẻ rằng: họ có bệnh nhân sau cấy ghép tế bào gốc đã bị loại thải nhanh chóng chỉ trong 2 ngày đã hết tác dụng).

 Sáng chế của Giáo sư Andrew French (Nhà khoa học chủ chốt của Purecell, Nhà sáng chế sản phẩm chống lão hóa Purecell UCF, Top 5 Thế giới về nhân bản tế bào gốc phôi thai,

Nhà khoa học nổi tiếng trên Thế giới trong lĩnh vực tái tạo tế bào và nghiên cứu tế bào gốc,

 Giáo sư kiêm nhiệm tại Đại học Melbourne, Đã xuất bản hơn 50 bài chuyên đề và được mời làm diễn giả tại hơn 30 Hội thảo trong nước và quốc tế.

 Nổi tiếng Thế giới trong lĩnh vực ứng dụng và phát triển của kỹ thuật chuyển nhân tế bào sinh dưỡng) cho phép 

chế biến thành công cytokine chuỗi đầy đủ thành các sản phẩm dạng rắn có thể đong đếm chính xác. 

Các sản phẩm UCF đã được kiểm tra tính ổn định sinh học – khả năng duy trì hoạt tính sinh học đến tận 2 năm ở nhiệt độ thường, có thể sánh ngang với thuốc tiêu chuẩn. 

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử phát triển ngành y học tái tạo khoa học công nghệ UCF của PURECELL Một sản phẩm ở mức độ tế bào đã phá vỡ những hạn chế về đào thải tự thân và thời gian hoạt tính, có thể triệt tiêu những vấn đề của các sản phẩm tự thân và lão hóa, trở thành sản phẩm dị thân, tiêu chuẩn hóa và quy mô lớn.

Biến TẾ BÀO UCF trở thành một sản phẩm y tế tiêu chuẩn hóa, có thể được thương mại hóa trên quy mô lớn.

Hiện tại, Purecell UCF cytokine là công nghệ khởi đầu cho kỷ nguyên ứng dụng thương mại của dược phẩm tái tạo tế bào. 

Được nghe trực tiếp Tiến sĩ Petter Britton thuyết trình những ưu thế ĐỘT PHÁ vượt trội của UCF so với tế bào gốc trên đây, 

đã giải đáp được tất cả những thắc mắc vẫn có từ trước trong tôi suốt 5 năm qua, khi còn là chuyên gia cố vấn tế bào gốc tại VPDD Trung Quốc và Nhật Bản.

Tôi đã tư vấn cho những bệnh nhân, sau khi đi cấy ghép tế bào gốc về Việt Nam, nhưng thấy không có hiệu quả chút nào, hoặc có rất ít hiệu quả,

hoặc có hiệu quả rõ ràng ngay sau cấy ghép tế bào gốc nhưng hiệu quả chỉ được thời gian rất ngắn (từ 1 tuần đến 25 ngày).

Sau đó bệnh của họ lại trở nặng y như trước đó, họ chưa từng bao giờ đi cấy ghép tế bào gốc bao giờ.

Thế nên GS Vương Vinh Hoa đã từng phải giải thích cho bệnh nhân trước khi lên bàn cấy ghép về hiệu quả của tế bào gốc sau cấy ghép là bệnh của họ có thể tiến triển tốt lên hoặc không hiệu quả là vậy.   

*Hơn nữa ngoài UCF, tại Purecell còn có SkQ1 là kem chống các gốc tự do – chất chống oxy hóa hoàn hảo – tinh chất chống thoái lão hóa toàn thân.

Kem bôi SkQ1 hấp thu 100% qua da. SkQ1 được các nhà khoa học nghiên cứu và phát triển của Tập đoàn Purecell và Đại học Moscow Nga dựa trên những thành tựu đạt giải thưởng Nobel.

 SkQ1 là sản phẩm ĐẦU TIÊN và DUY NHẤT TRÊN THẾ GIỚI có khả năng tìm đến từng TY THỂ có trong mỗi tế bào của toàn bộ cơ thể (cơ thể người là một vương quốc tế bào với gần 37,2 nghìn tỷ tế bào) để TRUNG HÒA các gốc tự do, NGĂN CHẶN sự tổn thương và lão hóa tế bào. DỪNG sự sản sinh các gốc tự do độc hại để các ADN, ARN, Protein….có trong các ty thể đã bị suy yếu: bị hỏng, bị tổn thương nghiêm trọng, đã chết… được phục hồi trở lại bình thường.

SkQ1 làm trẻ hóa toàn bộ cơ thể từ bên trong từng nội tạng (não, tim, gan, tụy, khớp, thận, phổi…) đến bên ngoài (da, tóc..), chống lão hóa, đảo ngược tuổi, giữ gìn sắc xuân, cải thiện đẩy lùi mọi bệnh nền mạn tính ở người có tuổi. 

Với những ưu thế vượt trội, độc đáo vượt trội của Purecell được nêu trên đây, sản phẩm UCF, SkQ1, BabyFace UCF của PURECELL ĐỘT PHÁ bước qua tế bào gốc sang trang kỷ nguyên mới VỮNG CHÃI TÁI TẠO TẾ BÀO và đã được cấp phép ĐỘC QUYỀN TRÊN TOÀN THẾ GIỚI.

Sau tất cả, như tôi đã nêu trên đây bệnh cảnh của các bệnh nhân mà tôi đã từng gặp, được thấy khát vọng mong cầu cuộc sống khỏe mạnh trong từng con người luôn mạnh mẽ, đã được thể hiện rất rõ ràng khi các người bệnh bước vào đường cùng của ranh giới sinh tử.

Dù cuộc sống của chúng ta có đúng quy trình và chuẩn chỉnh về mọi phương diện đến đâu đi chăng nữa ngay từ khi tuổi còn nhỏ, thì quá trình thoái lão hóa sau tuổi 30 vẫn cứ sẽ xảy ra.

Càng xa tuổi 30 thì thoái lão hóa tế bào sẽ càng nhiều (bởi các gốc tự do độc hại được tích lũy theo tuổi).

Chỉ khác là, nếu ta có cuộc sống chuẩn chỉnh ngay từ sớm (tuổi trẻ), thì mọi bệnh nền trước sau rồi cũng sẽ đến với ta, nhưng sẽ là đến muộn hơn, khi tuổi đã cao thì ta thì mới gặp, chứ không phải là bệnh sẽ không xảy ra.

Ví dụ: thông thường bệnh phải sau 60 – 70 – 80 ta mới mắc.

Nhưng nếu lối sống của ta không khoa học, sống buông thả, tùy thích… thì bệnh sẽ đến sớm hơn rất nhiều.

Nhiều bệnh đã đến rất sớm với những người ngay từ khi tuổi còn rất trẻ…

 Dưới 20 tuổi đã rối loạn mỡ máu, mỡ gan, tăng đường máu, tăng axit uric máu, thừa cân, béo phì…

 Hơn 20 tuổi, thậm chí mới 16 tuổi mà đã bị nhồi máu cơ tim và 23 tuổi đã bị đột quị do tăng huyết áp dẫn đến hôn mê sâu rồi.

 Hoặc 30 tuổi đã bị đột quị lần 1, và 40 tuổi đã bị đột quị lần 2 rồi.

 Nam giới, 27 tuổi, chưa vợ mà đã bị loãng xương trong vạch đỏ…

Bởi những thói quen hàng ngày: sinh hoạt bừa bãi, tùy tiện về chế độ ăn uống, sinh hoạt, lối sống ít vận động, tĩnh tại, ngồi máy tính trong phòng điều hòa nhiều, thiếu ánh bắng mặt trời, ô nhiễm môi trường… luôn hiện hữu quanh ta.

Đằng nào thì trước sau, cuối cùng chúng ta vẫn sẽ quyết định lựa chọn là tự bỏ ra một khoản tiền chi phí rất to lớn đánh đổi cho mạng sống của mình, để đổi lấy sức khỏe.

Sẵn sàng chi trả số tiền rất lớn cho việc điều trị bệnh, khi bệnh phát hiện đã muộn, với hy vọng mong manh được khỏi bệnh. Vòng đời mỗi người đều phải trải qua: sinh, lão, bệnh, tử…

Mỗi chúng ta đều đã thấy rõ trước vấn đề.

Vậy tại sao chúng ta lại vẫn để bệnh nặng tiến triển đến giai đoạn cuối, rồi mới quyết định chi tiền cho sức khỏe đi khám phát hiện và điều trị bệnh, khi tất cả đã quá muộn ?

Nếu như bệnh của ta được phát hiện sớm qua các lần tầm soát khám sức khỏe định kỳ đều đặn hàng năm, thì sẽ sớm được phát hiện khi mới chớm bệnh,

điều trị bệnh sẽ kịp thời, sẽ dễ dàng hơn, đơn giản hơn và chi phí cũng sẽ ít tốn kém hơn rất rất nhiều lần (nước Úc chỉ công nhận các kết quả khám bệnh xét nghiệm trong thời hạn 3 tháng trở lại).

Nếu bệnh để muộn mới được khám phát hiện rồi điều trị là cực kỳ khó khăn và tốn kém, với số lượng tiền phải chi ra rất lớn, lớn hơn khám sức khỏe đều đặn định kỳ, lớn hơn gấp rất rất nhiều lần.

Quá trình điều trị bệnh của các bệnh nhân trên đây, cho ta thấy những người mang nhiều trọng bệnh đã phải tiêu tốn rất nhiều về: chi phí, công sức, thời gian điều trị, chăm sóc người bệnh … của từng cá nhân cũng như cả gia đình và là những bệnh gây gánh nặng cho toàn thể xã hội.

Điển hình hiện nay bệnh tiểu đường đã được thế giới công nhận là nguyên nhân hàng đầu của bệnh thận giai đoạn cuối ở các nước phát triển.

Số liệu thống kê cho thấy tỷ lệ mắc bệnh tiểu đường loại 2 trên toàn cầu đang gia tăng đều đặn, cùng với dịch bệnh béo phì trên toàn thế giới.

Tại Sydned Úc, Hội thảo trực tiếp và trực tuyến về hành trình nhằm thay đổi tiếp cận điều trị sớm trong bảo vệ bệnh nhân tim mạch, thận, chuyển hóa (Đái tháo đường),

đã mời Quý Bác sĩ tham dự webinar “GIẢI PHÁP CHO BÀI TOÁN TIM MẠCH – THẬN – CHUYỂN HÓA” vào thứ bảy ngày 03/06/2023, thuộc chuỗi hội nghị Connect & Protect 2023, phối hợp giữa Hội Tim mạch học Việt Nam và công ty Boehringer Ingelheim Việt Nam.

 Tiếp theo sau đó, lan tỏa kết quả của những nghiên cứu quan trọng bậc nhất liên quan đến việc điều trị bệnh lý đái tháo đường típ 2, dự phòng và xử trí đột quỵ trên bệnh nhân rung nhĩ, điều trị các bệnh đồng mắc thường gặp (COPD kèm bệnh tim mạch, cơ xương khớp kèm đái tháo đường típ 2),

Boehringer Ingelheim Việt Nam đã phối hợp với Hội Tim Mạch Học Việt Nam và Tổng Hội Y Học Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học trực tiếp kết hợp trực tuyến chủ đề: “HÀNH TRÌNH CHĂM SÓC BỆNH NHÂN TIM MẠCH – THẬN – CHUYỂN HÓA: 25 NĂM NHÌN LẠI”

Hội thảo quy tụ các chuyên gia hàng đầu Việt Nam trong các lĩnh vực từ Tim mạch, Nội tiết, Lão khoa, Nội thần kinh, Hô hấp, Cơ xương khớp, cùng nhau chia sẻ góc tiếp cận liên chuyên khoa từ lý thuyết đến thực hành lâm sàng,

 với mục tiêu cuối cùng là mang đến giải pháp điều trị tối ưu cho bệnh nhân. Hội thảo đã diễn ra vào 02 ngày:

 – Tại Hồ Chí Minh trực tiếp và trực tuyến ngày Chủ Nhật 11/06/2023.

 – Tại Hà Nội trực tiếp và trực tuyến ngày Thứ Bảy 17/06/2023.

 Hội thảo ngày 3/6/2023 tại Sydned Úc phát trực tuyến toàn cầu, các chuyên gia hàng đầu Thế giới của Úc và Anh quốc đã nêu rõ:

Bệnh Tiểu đường có nguy cơ mắc bệnh tim mạch tăng cao gấp 2 – 3 lần.

Bệnh Tiểu đường nếu có thêm bệnh thận thì nguy cơ mắc bệnh tim mạch sẽ tăng cao lên gấp 20 đến 30 lần.  

Cần tầm soát các bệnh nhân có nguy cơ cao như: huyết áp cao, tiểu đường, béo phì, suy thận cấp, suy thận mạn, tiền sử gia đình, chủng  tộc châu Á, nước tiểu có đạm niệu, hồng  cầu, trụ hạt….để phát hiện sớm bệnh thận, nếu ở giai đoạn sớm thì chỉ hết 41 usd.

Nhưng nếu để phát hiện muộn khi bệnh tiểu đường biến chứng thận đã suy ở giai đoạn cuối, kèm biến chứng tim mạch rồi mới được khám và phát hiện bệnh, thì chi phí lúc này sẽ là 62,000 usd.

 Và chi phí tổng thể cho tất cả hoạt động: thăm khám bệnh, xét nghiệm, chẩn đoán, điều trị, thuốc và chăm sóc…: 130,000 usd là cực kỳ tốn kém so với tầm soát phát hiện bệnh sớm chỉ hết 41 usd.

Trong khi 80% số tiền chi phí cho bệnh nhân tiểu đường là tiêu tốn cho các biến chứng về thận và tim mạch.

Nếu tiểu đường mắc thêm bệnh thận thì có tới 90% bệnh nhân bị tử vong do tim mạch (xảy ra trong tiến trình suy thận từ giai đoạn 1 đến giai đoạn cuối – trước khi bệnh nhân đến được chạy thận nhân tạo hoặc ghép thận).

Chỉ có 10% bệnh nhân là đến được chạy thận nhân tạo hoặc ghép thận.

Trong đề tài tôi nghiên cứu đã báo cáo tại các Hội nghị trong nước và 3 Hội nghị Quốc tế: Hội nghị Tim mạch Đông Nam Á (10/2008), Hội nghị Thận-Tiết niệu Đông Nam Á (6/2009) và Hội nghị Lọc máu tại Nhật Bản (6/2011) đã nêu rõ:

Bệnh nhân chạy thận nhân tạo tại bệnh viện Thanh Nhàn có > 97% bệnh nhân có suy tim không hồi phục từ độ 2 đến độ 4 (chủ yếu là suy tim độ 3, suy tim độ 4 chiếm > 12%, suy tim độ 2 ở bệnh nhân mới bắt đầu lọc máu chu kỳ),

 và nguyên nhân tử vong ở bệnh nhân chạy thận lọc máu cũng chính bởi nguyên nhân tim mạch.

 Hội thảo ngày 3/6/2023 tại Sydned Úc cũng đã nêu: nhiều người vẫn lầm tưởng rằng mình chỉ đang mắc bệnh tim mạch và chết vì bệnh tim mạch,

 chứ không hề biết rằng mình đang mắc bệnh thận, mà nguyên nhân chính để bị mắc bệnh thận đây, lại bắt nguồn từ chính bệnh tiểu đường.

 Và bệnh tiểu đường gây mắc bệnh thận sớm ngay từ khi: mới chỉ là rối loạn đường huyết, đường huyết tăng hoặc tiền tiểu đường với HbA1C mới chỉ ở mức 5,7 – 6,4 mmol/l (ở mức này chưa phải là bệnh tiểu đường).  

 Và ở mức HbA1C = 5,7 – 6,4 mmol/l này, thì đã gây rối loạn chuyển hóa ảnh hưởng làm chết tế bào thận, dẫn đến suy chức năng thận rồi.

 Do vậy muốn cơ thể được an toàn khỏe mạnh cho thận thì mức HbA1C của chúng ta phải dưới 5,7 mmol/l.

Vậy nên, với những người thu xếp được kinh tế, quan tâm đến sức khỏe, thì mọi người nên quyết định càng sớm càng tốt.

Nhất là khi ngoài 30 tuổi, mới chỉ bắt đầu thoái lão hóa mà chưa mắc bệnh rõ ràng (các bệnh mạn tính), chưa mắc nhiều bệnh nền phối hợp và các bệnh chưa nặng đến mức như vẫn thường gặp ở người cao tuổi.

Nếu mọi người thu xếp được kinh tế, hãy đón nhận phương pháp điều trị tối ưu nhất toàn cầu của các nhà khoa học đã được thế giới công nhận.

Đó chính là tiếp cận các sản phẩm: UCF, SkQ1 của Purecell càng sớm càng tốt.

Như vậy sẽ càng giảm chi phí cho cộng đồng toàn xã hội, giảm chi phí cho từng cá nhân và từng gia đình trong việc thăm khám sức khỏe chữa bệnh thường xuyên,

sẽ nâng cao chất lượng cuộc sống, kéo dài tuổi thọ trung bình tăng cao lên gấp 2,5 lần.

Nhớ hồi đầu năm 1981 đến cuối năm 1984 là những năm đầu tôi vừa tốt nghiệp 1980 ra trường nhận công tác tại khoa Hồi sức cấp cứu.

Đầu năm 1981, đầu tiên tôi nhận công tác về làm việc tại Bệnh viện Hai Bà Trưng (cơ sở tại Mai Hương).

Sau Tết năm 1982, bệnh viện Hai Bà Trưng bắt đầu nhận 1 phần bàn giao vừa mới được xây dựng xong, chính thức triển khai thành lập khoa Hồi sức cấp cứu sau khi nghỉ Tết 1982.

Tôi là một trong những người đầu tiên nhận phân công tại sơ sở mới được bàn giao tại khoa Hồi sức cấp cứu cơ sở Thanh Nhàn và chúng tôi bắt đầu cọ nhà, lắp giường…để tiếp quản vào đúng ngày rằm tháng riêng năm1982.

Hồi đó bệnh viện Hai Bà Trưng cơ sơ Thanh Nhàn vẫn là cả một đại công trường đang xây dựng dang dở chưa xong.

Triển khai hình thành khoa Hồi sức cấp cứu ngày đó, thời kỳ bao cấp, gặp rất nhiều khó khăn thiếu thốn trăm bề về cả nhân lực và thuốc men….

Ngày đó bệnh viện chỉ có 2 hệ: Nội và Nhi, chưa có Ngoại và Sản, các chuyên khoa lẻ càng chưa có….Nên nếu có Bệnh nhân thuộc hệ Ngoại hoặc Sản vào viện thì tôi là bác sĩ Nội kiêm nhiệm luôn việc xử trí sơ bộ xong rồi mới chuyển bệnh nhân đi đúng bệnh viện chuyên khoa.

Tại Khoa Hồi sức cấp cứu từ trước tháng 10/1984, chỉ có 3 Bác sĩ Nội (kể cả Trưởng khoa), làm việc luôn phiên nhau như giã gạo: 1 người trực đêm hôm trước ra trực buổi sáng hôm sau được về nhà nghỉ, 1 người làm việc ban ngày, và 1 người cuối giờ buổi chiều ngày hôm sau từ nhà đến để nhận trực đêm hôm sau.

Mỗi bác sĩ phải trực 3 ngày/1 tuần (chủ nhật chia 2 ca). Tức là mỗi tháng, mỗi bác sĩ phải trực ca đêm tới 12 buổi/1 tháng.

Thế nên, tôi làm việc ban ngày hay trực ca đêm thì khoa Hồi sức cấp cứu hồi đó cũng chỉ có 1 mình tôi là bác sĩ Nội làm việc tại khoa, trực Hồi sức cấp cứu kiêm luôn trực phòng khám.

Làm việc với cường độ cao liên tục như vậy, kéo dài trong suốt mấy năm đó, may mà cả 3 bác sĩ Nội chẳng ai bị ốm, nếu chẳng may mà có ai ốm thì cũng chẳng tìm đâu ra để có người nào khác vào làm thay cho bác sĩ bị ốm đó được cả.

Có nhiều hôm, tôi gặp những trường hợp bệnh nhân nặng, khó chẩn đoán, không có thuốc điều trị, tôi rất muốn mà chẳng có ai để có thể hỏi ý kiến trợ giúp hoặc hội chẩn.

Mọi việc lớn nhỏ của bệnh viện trước sự sống còn của bệnh nhân trong đêm đều một mình tôi giải quyết tất cả, kể cả cấp cứu sơ bộ Ngoại khoa hay cấp cứu Sản khoa phải sơ cứu xong rồi mới chuyển được bệnh nhân đi đúng chuyên khoa…

Khi gặp ca bệnh quá khó chẩn đoán hoặc gặp ca bệnh nặng, hiếm gặp, xét nghiệm chỉ có cơ bản, là bác sĩ trẻ mới ra trường chưa có kinh nghiệm, trước mắt tôi xử trí sơ bộ.

Sau đó tôi vào buồng đọc sách Hồi sức cấp cứu, ang áng tìm chỗ nào đó có mô tả triệu chứng có tương tự như của bệnh nhân để đọc, xong lại quay ra xử trí cấp cứu tiếp.

Cứ như thế, chạy vào buồng rồi quay ra theo dõi và xử trí tiếp cho bệnh nhân, mà trong lòng tôi không dám chắc cách xử trí của mình như vậy, liệu đã đúng hay chưa…

Trong các đêm trực, tôi viết giấy chuyển viện, cầm dấu tròn đỏ của bệnh viện trong tay, tự ký và đóng dấu cho bệnh nhân chuyển viện lên tuyến trên, bệnh viện trung ương.

Kể cả tự tôi điều hành gọi lái xe ô tô cấp cứu để cho bệnh nhân chuyển bệnh viện…

Ngày đó thời bao cấp, chưa có các hiệu bán thuốc như bây giờ. Khi cấp cứu bệnh nhân lên cơn phù phổi cấp, trong tủ thuốc cấp cứu chỉ có tất cả 10 ống lợi tiểu Furosemid 40mg.

Nhiều khi 10 ống lợi tiểu Furosemid 40mg vẫn là quá ít, không đủ thuốc để cấp cứu cho một bệnh nhân đang lên cơn phù phổi cấp.

Hơn nữa, bệnh nhân lại trong cơn phù phổi cấp điển hình, nguyên nhân do suy thận mạn giai đoạn cuối, thì theo phác đồ sách Hồi sức cấp cứu và Giáo sư Tiến sĩ. Bác sĩ Nguyễn Văn Xang – Giám đốc Bệnh viện Thanh Nhàn, nguyên Đầu ngành Thận – Tiết niệu vẫn yêu cầu

phải tiêm tĩnh mạch 8 ống Furosemid 40mg/lần, tiêm nhắc lại 15 phút/lần cho đến khi bệnh nhân giảm hẳn các triệu chứng trên lâm sàng: đái được, đỡ khó thở, nghe 2 bên phổi từ đáy đến đỉnh phổi nhiều các rales ẩm to nhỏ hạt + rales rít + rales ngáy giảm dần… để được thoát ra hẳn cơn phù phổi cấp..

Nhiều lúc trong đêm, chỉ có 10 ống thuốc Furosemid và đã dùng hết cấp cứu cho bệnh nhân rồi, mà bệnh nhân vẫn chưa đỡ khó thở, không còn một ống Furosemid nào để tiếp tục cấp cứu cho bệnh nhân nữa.

Hoặc cũng trong đêm trực hôm đó, một lúc sau lại có thêm một bệnh nhân khác nữa vào viện cấp cứu cũng đang trong cơn phù phổi cấp

(tức là cùng lúc tại khoa Hồi sức cấp cứu có 2 bệnh nhân trong cùng điều trị cấp cứu bởi trong cơn phù phổi cấp).

Không còn thuốc cấp cứu trong tủ. nên nhiều lần giữa đêm, tôi phải yêu cầu người nhà gia đình bệnh nhân lên phố Hàng Đào tìm mua thuốc Furosemid, hỏi những người thường ngồi bán thuốc chui trên vỉa hè ở phố Hàng Đào, hỏi xem ai có Furosemid bán không ?

Cũng có lần có người nhà bệnh nhân tìm mua về được vài ống Furosemid. Nhưng phần nhiều là không tìm mua được một ống Furosemid nào.

Có những lần trực trong đêm, vì không có thuốc lợi tiểu để cấp cứu cho bệnh nhân, tôi đã phải trực tiếp trích huyết ở khuỷu tay của bệnh nhân để cho máu chảy ra ngoài, làm giảm áp lực máu tĩnh mạch từ phổi đổ về tim, hy vọng cơn phù phổi cấp sẽ giảm dần, cứu sống bệnh nhân.

Mỗi lần cấp cứu trích huyết cho bệnh nhân như vậy, theo phác đồ trong sách Hồi sức cấp cứu hướng dẫn hồi đó, lượng máu được trích để chảy ra ngoài như vậy phải rút ra được khoảng 300ml máu trong 1 lần trích huyết thì mới giảm được áp lực, giảm được lượng máu đổ về tim, để bệnh nhâm đỡ khó thở, thoát ra được khỏi cơn phù phổi cấp, hy vọng cứu sống bệnh nhân.

Trong khi bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối lại đang có thiếu máu rất nặng nề.

Thật khó khi đó, không có gì trong tay để cấp cứu cho bệnh nhân, khi phương tiện cấp cứu không đầy đủ để điều trị cho bệnh nhân như hiện giờ.

Với cách cấp cứu như vậy, cũng có bệnh nhân qua được cơn phù cấp.

Nhưng đa phần bệnh nhân nói chung, trong cơn phù phổi cấp điển hình do suy thận mạn giai đoạn cuối như vậy, đều không qua khỏi.

Mãi đến tháng 10/1984 bệnh viện Thanh Nhàn mới xây dựng xong và khánh thành. Giáo sư. Tiến sĩ. Bác sĩ Nguyễn Văn Xang, người của Đại học y Hà Nội mới về nhận công tác làm Giám đốc viện Thanh Nhàn.

Tiếp sau đó, Giáo sư Xang đã nhận thêm nhiều nhân sự mới vào làm tại bệnh viện.

Hồi đầu năm 1991, khi Giáo sư Nguyễn Văn Xang vừa mới thành lập khoa Thận Tiết niệu. Sau đó, Giáo sư Nguyễn Văn Xang đã đưa về khoa Thận Tiết niệu Bênh viện Thanh nhàn 2 máy Thận nhân tạo đã rất cũ từ nước ngoài chuyển về,

giá chạy thận nhân tạo ngày đó vô cùng đắt (giá tiền 300 vnđ /1 lần lọc máu, tức là bằng với giá tiền của 1 chỉ vàng ngày đó cũng là 300 vnđ)

Hồi đó tại bệnh viện Thanh nhàn chỉ có 2 bệnh nhân lọc máu chu kỳ là có khả năng thu xếp được đủ tiền chi phí cho lọc máu 2 lần/tuần, với 1 bệnh nhân là vợ của 1 Giám đốc đang sinh sống tại Thành phố Hồ Chí Minh đã phải chuyển ra ở hẳn tại Hà Nội để lọc máu chu kỳ.

(trong khi phác đồ điều trị lọc máu được quốc tế qui định là phải lọc máu 3 lần/tuần thì mới đảm bảo sức khỏe cho bệnh nhân lọc máu)

Thời gian sau đó, 2 máy thận nhân tạo cũ này cũng không hoạt động được nữa.

Khoảng năm 2000, bệnh viện Thanh Nhàn đã chính thức có máy chạy thận nhân tạo hoạt động (do tư nhân đầu tư). Nhưng bệnh nhân lọc máu ngày đó chưa được thanh toán bảo hiểm y tế, các bệnh nhân lọc máu chu kỳ tại khoa Thận nhân tạo bệnh viện Thanh Nhàn vẫn thường bảo nhau:

“nếu vẫn điều trị như trước đây, như khi chưa có máy chạy thận nhân tạo, thì chúng mình đã xanh cỏ từ lâu rồi”.

Những năm, từ năm 1980 đến nay năm 2026, đã 46 năm qua, y học ngày càng phát triển với nhiều phương tiện chẩn đoán bệnh ngày càng hiện đại, các phương pháp điều trị bệnh ngày càng tiến tiến, nhiều bệnh nhân mắc trọng bệnh đã được cứu sống kịp thời nhiều hơn trước kia rất nhiều.

Đặc biệt, từ năm 2014 tới nay năm 2026, đã 12 năm qua, tôi đã là Tiến sĩ. Bác sĩ cố vấn cho những người quan tâm điều trị ở lĩnh vực rất mới trên thế giới. Đó là tái tạo tế bào (tế bào gốc, tế bào miễn dịch, tế bào UCF và SkQ1).

Nhìn lại, tôi vẫn nhận thấy quyết định của mình ngày đó (năm 2014) là hoàn toàn đúng.

Bởi ngày đó, tôi có nhận lời làm ở lĩnh vực tế bào gốc tế bào miễn dịch NK của Văn phòng đại diện Trung tâm tế bào Bệnh viện Meyo (tế bào gốc) Quảng Châu Trung Quốc này,

thì sau này mới có ngày tôi làm ở Văn phòng đại diện của Nhật Bản, để được biết đến Purecell Australia từ cuối năm 2018 và tiếp cận chính thức với tế bào UCF và SkQ1 của Tập đoàn Purecell từ năm 2019 tới nay 2025.

Đã 6 năm qua tôi là Tiến sĩ. Bác sĩ. Chuyên gia cố vấn tế bào UCF, SkQ1, BabyFace tại PURECEL AUSTRALIA (trước đây), nay là PURECELL GROUP: PURECELL PTY LTD – Tập đoàn PURECELL (có các nước Mỹ, Châu Âu, Trung Quốc… cùng hợp tác),

Tôi tư vấn khám bệnh, hướng dẫn điều trị cho mọi người quan tâm sức khỏe được biết, hiểu, lựa chọn, tin tưởng và yêu thích mua/dùng dịch vụ sản phẩm UCF, SkQ1, BabyFace của PURECELL.

Tôi tư vấn để mọi người hiểu rõ quá trình thoái lão hóa dẫn đến mọi bệnh tật.

Từ đó mọi người sẽ có ý thức chăm sóc sức khỏe tốt hơn, tiếp cận điều trị sản phẩm tối ưu SkQ1, UCF của Purecell từ rất sớm, tốt nhất là ngay từ khi mới ngoài 30 tuổi (mới chỉ bắt đầu có thoái lão hóa, chưa thành bệnh) đến 93 tuổi (mắc nhiều bệnh nền mạn tính phối hợp) nếu thu xếp được kinh tế.

Người 18 tuổi trở lên có hệ miễn dịch kém cũng vẫn dùng SkQ1 được.

Nếu mọi người dùng SkQ1 Purecell ngay từ khi mới ngoài 30  tuổi đến 45 tuổi, bắt đầu có thoái lão hóa (chưa thành bệnh), thì chỉ cần dùng liều SkQ1 hàng ngày rất thấp và suốt đời, sẽ nâng cao chất lượng cuộc sống và kéo dài tuổi thọ trung bình tăng lên cao gấp 2,5 lần.

Nếu có điều kiện kinh tế hơn thì ta có thể dùng UCF. Hoặc phối hợp dùng cả hai loại UCF với SkQ1.

Như vậy sẽ đỡ tốn kém hơn về chi phí rất nhiều, so với việc ta để mãi cho đến khi có nhiều bệnh nền đồng mắc rồi mới quyết định mua dùng SkQ1, thì lúc đó ta sẽ phải dùng SkQ1 với liều cao hoặc rất cao, đồng nghĩa với việc phải chi ra với một số tiền nhiều hơn rất rất nhiều lần, nếu muốn thu được hiệu quả tương đương như dùng SkQ1 ở tuổi ngoài 30 chưa có bệnh.

Đặc biệt những người trong độ tuổi 45 -> 65, là nhóm tuổi sức khỏe có nhiều thay đổi xuống dốc, khi đang là trụ cột kinh tế cho cả gia đình: bố mẹ và các con, hiểu được rõ về tiến trình thoái lão hóa, để có kiến thức chăm sóc bảo vệ sức khỏe lâu dài cho chính mình cùng gia đình.

Quyết định dùng sản phẩm Purecell để được có sức khỏe tốt hơn, có sức khỏe sẽ kiếm tiền tạo ra được nhiều của cải vật chất hơn, làm chỗ dựa vững chắc lâu dài cho cả gia đình hơn.

Đối với những người cao tuổi trên 65+ có hệ miễn dịch kém, mắc nhiều bệnh nền mạn tính phối hợp ở nhiều mức độ nặng nhẹ khác nhau.

Nếu họ đã có tiền tích lũy được từ trước, hoặc gia đình thu xếp được kinh tế cho bố mẹ dùng sản phẩm của Purecell, thì người tuổi trên 65+ càng nên dùng sản phẩm Purecell

để có được sức khỏe tốt hơn, đỡ phải đi bệnh viện khám bệnh xét nghiệm sẽ ít hơn, sẽ giảm được lượng thuốc tây các loại… vẫn uống vào hàng ngày.

Do vậy, tác dụng phụ do thuốc sẽ ít hơn… ít phải nằm viện điều trị bệnh hơn, sức khỏe tổng thể sẽ cải thiện được tốt hơn lên.

Như thế, người có tuổi sẽ không phải nằm viện, sẽ được ở nhà cùng con cháu, cuộc sống sẽ vui vẻ và hạnh phúc nhiều hơn.

Với mục tiêu Sức khỏe Trên hết. Bởi Sức khỏe Là Vô giá. 

Cả nhà tôi gồm: Mẹ tôi năm nay đã 98 tuổi, cùng tôi, các em tôi, họ hàng và những người thân, quen biết…

Đặc biệt ở người tăng huyết áp, đau đầu, chóng mặt, mất ngủ, cơn đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim, rung nhĩ, đột quị, suy tim, hẹp hở hai lá đã có chỉ định mổ, suy giãn tĩnh mạch chi dưới, tiểu đường, suy thận, đau tê mỏi lưng, chân, vết thương, suy nhược cơ thể, hệ miễn dịch kém…v..v…

đã dùng sản phẩm SkQ1 của Purecell, thấy cải thiện bệnh nền mạn tính, toàn trạng sức khỏe tốt hẳn lên, trẻ hóa toàn bộ cơ thể, lưng thẳng lên hết còng, lão hóa ngược, trở lại đỉnh cao của tuổi trẻ, giữ gìn sắc xuân, nên tôi muốn chia sẻ để mọi người cùng biết.

Với những người mắc trọng bệnh, ví dụ: suy tim, suy thận mạn tính giai đoạn cuối lọc máu chu kỳ kèm nhiều vấn đề sức khỏe khác, nhất là tiểu đường…

Nếu gia đình thu xếp được kinh tế, kể cả bệnh nhân đang chạy thận lọc máu chu kỳ ….càng nên dùng SkQ1, để cải thiện sức khỏe được tốt lên.

Đặc biệt sẽ giảm bớt được mức độ suy tim, để bệnh nhân có được một trái tim khỏe mạnh hơn (trên hết là để tim đáp ứng được lưu lượng lọc máu 300ml/ph trong buổi chạy thận),

tránh những cơn suy tim cấp, cơn phù phổi cấp rình rập dễ xảy ra, đe dọa nguy kịch tính mạng bệnh nhân, cũng như nhiều nguyên nhân gây suy tim khác… đối với bệnh nhân lọc máu, mà tôi đã kể trên.

Điều trị bằng UCF và/hoặc SkQ1 Purecell nếu thu xếp được kinh tế, sẽ giúp giảm bớt gánh nặng kinh tế do dân số già và giúp giảm chi phí tài chính cá nhân giành cho khám chữa bệnh thường xuyên,

để mọi người được nâng cao chất lượng cuộc sống, kéo dài tuổi thọ trung bình gấp 2,5 lần, để từng cá nhân và gia đình cùng toàn thể xã hội hạnh phúc hơn.

Nguồn:

Google: Purecell Australia, Purecell Group PTY LTD, Nguyễn Thanh Hương Purecell Việt Nam,  Hương Purecell Thanh Hương, buồng trứng nguyễn thanh hương purecell group pty ltd,

https://purecell.au/    

http://www.purecellaus.com/vi

https://drthanhhuong.com/

https://www.facebook.com/share/p/17v6wXJCTx/

https://drthanhhuong.com/elementor-11021/?v=e14da64a5617

https://www.youtube.com/@drthanhhuong/videos